sábado, 2 de mayo de 2026

A LENDA DA PONTE DE SAN XOÁN - PONTE DE SAN XOÁN - MELIDE

 A LENDA DA PONTE DE SAN XOÁN

RÍO FURELOS

MELIDE

A Lenda do Mouro e a Pedra Quente
      Cóntase que hai moitos séculos os veciños de Furelos necesitaban unha ponte para cruzar o río, pero non tiñan recursos nin medios para construíla. 

     Un día, apareceu un mouro que se ofreceu a facer a obra a cambio de moedas de ouro.

     O mouro, que era un construtor excepcional, rematou a ponte axiña, pero cunha intención oculta, deixou unha das pedras mal asentada a propósito. 

     O seu plan era que, co paso do tempo, a ponte comezase a tremer ou deteriorarse, obrigando aos veciños a chamalo de novo e así poder cobrarlles outra vez. Os veciños, que xa sospeitaban das tretas do mouro, idearon un plan. 

      Agardaron a que o mouro volvese para "arranxar" o fallo. Antes de que el chegase, quentaron unha pedra ao lume ata que estivo ao vermello vivo. 

     Cando o mouro intentou colocala, queimouse as mans de tal xeito que fuxiu para sempre, deixando a ponte finalmente asentada e segura.

Outras historias de Furelos

     O Fantasma de Nicolás: Algúns peregrinos contan que viron a un pescador fantasmagórico chamado Nicolás que parece esperar para falar con eles.

      A Fonte Milagrosa: Existe tamén unha lenda sobre a aparición dunha imaxe da Virxe nun manancial próximo á igrexa, que sempre volvía á fonte por moito que a levasen ao templo.  

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

PONTE DE SAN XOÁN - RÍO FURELOS - MELIDE

 PONTE DE SAN XOÁN

RÍO FURELOS

MELIDE

     A Ponte de San Xoán de Furelos, situada á entrada de Melide, é unha das obras de arquitectura civil medieval máis senlleiras de Galicia e un punto clave no Camiño Francés.

Historia e Arquitectura:
      Este ponte cruza o río Furelos e a súa existencia está documentada desde o século XII, sendo mencionada no propio Códice Calixtino.

Estrutura: 
      Ten uns 50 metros de longo e presenta o perfil típico de "lombo de mula" (máis alto no centro).

Deseño: 
     Componse de catro arcos de medio punto desiguais, feitos con perpiaños de granito e mampostería.

Reformas: 
      Aínda que a base é medieval, tivo varias reformas importantes, especialmente no século XVIII.

Contorna e Lecer:
       O espazo que rodea a ponte é de gran beleza e moi popular para o descanso.

Aldea de Furelos: 
     Un núcleo que mantén o seu sabor medieval coa Igrexa de San Xoán, famosa polo seu Cristo co brazo dereito solto da cruz.

Área Recreativa e Praia Fluvial: 
     Moi preto da ponte atópase a praia fluvial do río Furelos, que conta con piscinas, zonas de merendeiro, grellas e tobogáns.

Rutas de Sendeirismo: 
     Hai camiños sinxelos que conectan o centro de Melide coa área recreativa, ideais para dar un paseo pola beira do río. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

O HOME DE REBOREDO, FIGURA ANTROPOMORFA - REBOREDO - MELIDE

 "O HOME DE REBOREDO"

FIGURA ANTROPOMORFA

REBOREDO

MELIDE

       O "home de Reboredo" é unha pequena escultura antropomorfa situada na aldea de Reboredo, no concello de Melide (A Coruña).

Ubicación: 
      Está incrustada no muro de peche dunha propiedade privada, xusto fronte á Casa Grande de Reboredo. 

     É un exemplo de como o patrimonio arqueolóxico foi reutilizado polos veciños como material de muras.

Descrición física: 
     Trátase dunha figura de pedra granítica, duns 40 cm de alto, cun deseño moi esquemático e plano.

Estilo "Cara de Curuxa": 
     O trazo máis característico é a súa cara, onde os ollos e a nariz forman unha composición en forma de "T", un estilo moi vinculado á plástica da cultura castrexa.

Significado: 
       Aínda que é difícil de datar con precisión, as súas formas arcaicas suxiren que podería representar unha antiga divindade protectora ou un ídolo relacionado coa fertilidade. 

      Foi estudada por especialistas do Museo da Terra de Melide.

VIDEO

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DE EIDOS DE ARRIBA - OS EIDOS DE ARRIBA - SELA - ARBO

 CRUCEIRO DE EIDOS DE ARRIBA

OS EIDOS DE ARRIBA

SELA

ARBO

Os Eidos de Arriba
      Os Eidos de Arriba é un lugar da parroquia de Sela, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta. 

      Segundo o IGE, en 2022 tiña 96 habitantes (47 homes e 49 mulleres).

Lugares de Sela
      Os Eidos de Abaixo, Os Eidos de Arriba, A Granxa, Rozas, Valiñas

Sela
      Santa María de Sela é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Arbo. 

       Segundo o IGE en 2022 tiña 360 habitantes (178 mulleres e 182 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2012 cando tiña 406 habitantes.

Patrimonio
      Pazo de Sela. 

     No lugar dos Eidos de Arriba está a capela de Santa Isabel, e ao seu carón hai un peto de ánimas. 

      Na mesma aldea, preto da igrexa parroquial, hai un cruceiro.

      Nesta parroquia está a estación de Sela, na liña Monforte de Lemos - Vigo. 

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

PEDRAFITA DO CASAL - CASAL - CAMPOS - MELIDE

 PEDRAFITA DO CASAL

CASAL

MELIDE

Pedrafita do Casal
     A Pedrafita do Casal é un gran megálito, construído en gneis ou ollo de sapo, dunha altura duns 5 m, aínda que á vista só mide 3,5 m.

     Está situado na aldea do Casal, parroquia de Campos, no concello de Melide.

     Foi atopada no 2012 durante a remodelación dun valado. Actualmente está situado na mesma parcela onde foi atopado, a escasos 200 m do castro de Campos. 

      O acceso é doado, xa que se atopa á beira da estrada. 

       Aínda que nun primeiro momento se dubidou se podería trataría dun esteo dunha anta ou monumento similar, hoxe a idea da súa construción como elemento exento parece a máis probable, sendo un dos exemplares de maior envergadura dos megálitos de Galicia. 

Datada sobre 3500 a. C. - 1800 a. C.

VIDEO

 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

PETO DA IGREXA DE SOUTOMAIOR - SOUTOMAIOR

 PETO DA IGREXA

IGREXA DE SOUTOMAIOR

SOUTOMAIOR

   Peto de ánimas
   Chámanse petos de ánimas a unha das manifestacións materiais do culto aos mortos e son, xeneralmente, sinxelos monumentos de piedade popular asociados á idea do purgatorio.

    En Galicia é frecuente atopalos en camiños, encrucilladas, atrios de igrexas, etc.

     Os historiadores e etnógrafos sitúan a súa aparición a partir da Contrarreforma, datándose os máis antigos no século XVII, aínda que non sería ata o século XVIII cando se constrúan con máis profusión.

     A súa finalidade é a de ofrecer esmolas de todo tipo ás ánimas do Purgatorio, sendo o seu castigo temporal e podendo así alcanzar o Ceo.

    En compensación, unha vez liberadas intercederán por quenes realizaron as ofrendas.

     As esmolas non eran de carácter estrictamente monetarias, tamén podía tratarse de produtos agrícolas.

     Os petos de ánimas adoitan estar construídos en pedra cunha cruz no alto, polo xeral con imaxes das ánimas no lume do purgatorio e unha figura que as vela (santo, rei ou bispo).

     Na parte frontal aparece un peto para depositar a esmola e protexido cunha reixa ou un cristal.

Algúns levan lendas do tipo:
     Un alma tes e non máis, si a pérdes que farás...   

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA