lunes, 6 de julio de 2026

PETRÓGLIFO DA XESTA - A XESTA DO FONDO - SAN FIZ DE XESTA - LALÍN

 PETRÓGLIFO DA XESTA 

A XESTA DO FONDO

SAN FIZ DE XESTA

LALÍN

Petróglifo da Xesta
     Como o petróglifo da Xesta é un achado arqueolóxico recente e singular en Lalín, aquí tes os detalles máis importantes sobre este gravado rupestre.

Características do Petróglifo: 
     Presenta gravados xeométricos e liñas circulares gravadas na rocha.

Cronoloxía: 
     Está datado na Idade do Bronce, hai uns 4.000 anos.

Estado: 
      Conserva ben os seus trazos a pesar do paso do tempo ao aire libre.

Entorno: 
     Atópase nunha zona de monte rodeada de vexetación autóctona e piñeirais.

Localización: 
     Situado na parroquia de San Fiz da Xesta, no concello de Lalín.

Lugar: 
     Atópase moi preto do núcleo de A Xesta do Fondo.

Camiño: 
     O acceso faise a pé a través de pistas forestais dende a aldea.

Referencia: 
     Atópase a pouca distancia do trazado do Camiño de Santiago Sanabrés. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

domingo, 5 de julio de 2026

CRUCEIRO DE SAN MAMEDE DE O BARREIRO - BARREIRO DE ABAIXO - MELIDE

 CRUCEIRO DE SAN MAMEDE

SAN MAMEDE DE BARREIRO

BARREIRO DE ABAIXO

MELIDE

       O Cruceiro de San Mamede de O Barreiro é un destacado monumento patrimonial de carácter etnográfico situado no lugar do Barreiro de Abaixo, dentro da parroquia de San Mamede de O Barreiro, no concello de Melide (A Coruña).

       Esta obra de arte sacro está vencellada ao contorno das rutas xacobeas que cruzan o municipio, concretamente ás proximidades do Camiño Francés e do Camiño Primitivo.

Material: 
     Está tallado integramente en granito galego.

Plataforma e Pedestal: 
     Aséntase sobre unha base ou plataforma cuadrangular de un só grao. Enriba descansa un pedestal octogonal rematado con chafráns.

Fuste (Varal): 
     É de sección cadrada e presenta engasgas ao longo do seu percorrido.

Capitel: 
     De formato cuadrangular, decorado de maneira sobria con molduras.

Cruz: 
     Trátase dunha cruz de sección rectangular cos brazos rematados en chafrán. 

      É do tipo "Crucifixo", coa imaxe esculpida de Cristo no seu anverso.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

sábado, 4 de julio de 2026

MUIÑO DE ILLOÁ - REGO DO BISPO - BALBOA - MONTERROSO

 MUIÑO DE ILLOÁ

REGO DO BISPO

BALBOA

MONTERROSO

        Este muiño esta no fermoso itinerario de sendeirismo e patrimonio etnográfico situado na parroquia de Balboa, dentro do concello de Monterroso (comarca da Ulloa, Lugo)

Muíño de Illoá: 
        Un antigo muíño hidráulico tradicional de pedra, excelentemente conservado e rodeado dunha paisaxe natural idílica.

Rego do Bispo: 
      O pequeno riacho que nutre as canles do muíño e acompaña gran parte do paseo baixo a frondosidade do bosque atlántico.

Balboa: 
        A parroquia rural de Monterroso onde se localizan estes elementos patrimoniais e naturais.

Monterroso: 
        O concello central da comarca, famoso polo seu patrimonio románico, as súas carballeiras e a súa coñecida feira gastronómica.

 

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DA IGREXA DE MERZA - IGREXA DE SANTA MARÍA DE MERZA - VILA DE CRUCES

 CRUCEIRO DA IGREXA

IGREXA DE SANTA MARÍA DE MERZA

VILA DE CRUCES 

Cruceiro da igrexa de Merza
       O Cruceiro de Merza (tamén coñecido popularmente como Cruceiro da Igrexa) está situado no contorno monumental da Igrexa de Santa María de Merza, no concello de Vila de Cruces, Pontevedra. 

       Esta destacada peza do patrimonio etnográfico galego atópase a carón dun templo de orixe románica.

Características do Cruceiro:
      Segundo os rexistros de patrimonio da Xunta de Galicia, esta estrutura de granito destaca polos seguintes detalles escultóricos.

Anverso da cruz: 
       Presenta a figura esculpida de Cristo crucificado con coroa de espiñas.

Reverso da cruz: 
     Amosa á Virxe María orante, acompañada por tres anxos aos seus pés.

Capitel: 
      Ten forma de tronco piramidal cuadrangular invertido, ornamentado cun anxo tallado en cada un dos seus lados.

Fuste e Pedestal: 
       O fuste é de sección octogonal e aséntase sobre un pedestal cuadrangular. Nunha das caras do varal ou fuste apréciase unha figura relixiosa que se cobre e sostén un libro na man.

Base: 
       O conxunto elévase sobre unha plataforma de tres chanzos cuadrangulares, asentados firmemente sobre unha base de pedra. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SANTA BAIA DE CIRA - CIRA - SILLEDA

 IGREXA DE SANTA BAIA DE CIRA

CIRA

SILLEDA

Igrexa de Santa Baia de Cira
      A Igrexa de Santa Baia de Cira é o templo parroquial de Cira, unha parroquia situada no extremo norte do concello de Silleda, na provincia de Pontevedra. 

          Esta edificación destaca pola súa arquitectura relixiosa tradicional galega integrada nunha contorna de gran valor paisaxístico e histórico.

Ubicación: 
       Cira é a parroquia situada máis ao norte de Silleda. 

       O templo e o seu cemiterio atópanse moi preto do punto máis baixo do municipio respecto ao nivel do mar (80 metros), xusto onde os ríos Deza e Ulla se xuntan e marcan o límite coa provincia de A Coruña.

Patrimonio próximo: 
       A impoñente Torre de Cira (resto dun antigo castelo do século XII que pertenceu a Dona Urraca) e o pazo coñecido como a Casa de Paizás, fundado no ano 1717.

Estrutura típica: 
       Como é habitual no rural galego, o recinto da igrexa atópase intimamente ligado ao cemiterio da freguesía, conformando o núcleo de reunión dos distintos lugares da parroquia (como Altamira, O Curro ou Sobrado). 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

 

viernes, 3 de julio de 2026

CAPELA DE SAN PAIO DE MERZA - MOA - MONTE DE SAN PAIO - MERZA - VILA DE CRUCES

 CAPELA DE SAN PAIO DE MERZA

MOA

MONTE DE SAN PAIO

MERZA

VILA DE CRUCES

Capela de San Paio de Merza
     A Capela de San Paio de Merza é un pequeno santuario catalogado de propiedade privada, situado no lugar da Moa, dentro da parroquia de Merza no concello de Vila de Cruces (Pontevedra). 

     Este templo destaca polo seu valor etnográfico e por estar rodeado dunha contorna arqueolóxica e natural excepcional na comarca do Deza.

Arquitectura: 
      Conta cunha planta rectangular básica.

Cuberta: 
      Tellado a dúas augas tradicional con tella do país.

Muros: 
      Construídos en cachotaría de pedra granítica.

Fachada: 
      Ten unha porta alintelada, un óculo central e remata nunha espadana dun só arco.

Historia e Tradición Local: 
      Ubícase xusto aos pés do monte do castro de San Paio, onde as escavacións arqueolóxicas descubriron restos dende a Idade do Ferro ata a época medieval.

Devoción compartida: 
      Aínda que leva o nome de San Paio, a capela é o epicentro dunha tradicional romaría a finais de agosto, onde comparte devoción veciñal coas imaxes de Santa Lucía e San Campio. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA