miércoles, 6 de mayo de 2026

LENDA DE PRISCILIANO EN VALGA - CAPELA DE OS MARTORES - VALGA

 LENDA DE PRISCILIANO EN VALGA

CAPELA DE OS  MARTORES

VALGA 

A lenda de Prisciliano
    A lenda de Prisciliano en Valga céntrase na crenza de que o corpo do bispo "herexe" foi traído desde Tréveris (Alemaña), tras a súa execución no ano 385, para ser enterrado secretamente na Capela de Os Martores, en San Miguel de Valga.

O enterro en Os Martores: 

      Dise que os discípulos de Prisciliano, tamén executados con el, foron trasladados á súa terra natal, Gallaecia. 

     O nome do lugar, Os Martores, derivaría da consideración popular de que eran "santos sufridores" ou mártires, desafiando a condena oficial da Igrexa.

 A teoría da suplantación: 

     Unha das teorías máis polémicas suxire que o corpo que se venera na Catedral de Santiago de Compostela non é o do Apóstolo Santiago, senón o do propio Prisciliano.

Identidade do personaxe: 

      Prisciliano era un nobre culto e rico que abandonou os seus privilexios para defender o ascetismo e aos pobres, sendo coñecido como "o que andaba descalzo". O concello de Valga promove este lugar como unha das posibles sedes da tumba do personaxe, competindo con outras teorías que sitúan os seus restos en Lugo (Santa Eulalia de Bóveda) ou Compostela. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

SARTEGOS DE OS MARTORES - OS MARTORES - CAPELA DE SAN MAMEDE - VALGA

 SARTEGOS DE OS MARTORES

OS MARTORES

CAPELA DE SAN MAMEDE 

VALGA

Os sartegos dos Martores 
      Os sartegos dos Martores, situados no concello de Valga (Pontevedra), son un conxunto de sarcófagos antropomorfos de granito que forman parte dunha necrópole de orixe sueva e altomedieval.

      Este xacemento arqueolóxico atópase no adro da Capela de San Mamede, un lugar cheo de historia e lendas vinculadas ás orixes do cristianismo en Galicia.

Necrópole e sartegos: 
       Os cadaleitos están tallados na pedra con formas que se adaptan á silueta humana, orientados de leste a oeste. 

     Crese que datan da época sueva (séculos V-VI) ou da Alta Idade Media.

A lenda de Prisciliano: 
      Unha das teorías máis fascinantes suxire que este lugar e non a Catedral de Santiago podería ser a verdadeira tumba do bispo Prisciliano e os seus seguidores, executados en Tréveris no século IV. 

      O nome "Os Martores" derivaría de "Os Mártires" en referencia a eles.

A Capela de San Mamede: 
      O templo actual é do século XVII, pero aséntase sobre estruturas paleocristiás e románicas moito máis antigas. 

      Durante unhas restauracións atopouse unha ara romana do século I dedicada ao deus Mercurio.

Patrimonio Natural: 
      O conxunto está custodiado por dúas sobreiras de grandes dimensións, que destacan polo seu valor paisaxístico e cultural na contorna. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SANTA MARIÑA DE SUCASTRO - SUCASTRO - MONTERROSO

 IGREXA DE SANTA MARIÑA

SUCASTRO

MONTERROSO

 Igrexa de Santa Mariña de Sucastro
     A Igrexa de Santa Mariña de Sucastro, situada no concello de Monterroso (Lugo), é un notable exemplo do románico rural galego que data da segunda metade do século XII (cara ao 1170).

Localización: 
     Atópase no cumio dun antigo castro no lugar de Sucastro. 

     Podes chegar seguindo a estrada en dirección a Taboada dende Monterroso.

Arquitectura: 
     Mantén unha nave única e unha ábsida, ambas de planta rectangular.

Exterior: 
     Conserva canecillos lisos ou en forma de proa nos muros norte e sur. 

     A fachada actual presenta unha espadana dun só van.

Elementos destacados: 
     Na ábsida existe unha ventá saeteira (actualmente tapiada) cunha arquivolta decorada con axadrezado e columnas con motivos zoomorfos.

Historia: 
      A parroquia de Santa Mariña de Sucastro está vinculada a antigas fortalezas medievais e soterramentos de señores da época.

     O templo é accesible e conta con zona de aparcadoiro adaptada.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SAN CIBRAO DOS FERREIROS - OS FERREIROS - MONTERROSO

 IGREXA DE SAN CIBRAO DOS FERREIROS

OS FERREIROS

MONTERROSO

 Igrexa de San Cibrao do Ferreiros 
     A Igrexa de San Cibrao dos Ferreiros é un pequeno templo de estilo románico rural situado no lugar dos Ferreiros, no concello de Monterroso (Lugo). 

      Trátase dunha construción solitaria que destaca pola súa sobriedade e a súa integración na paisaxe da comarca da Ulloa.

Cronoloxía: 
      Data da primeira metade do século XII.

      Aínda que sufriu reformas posteriores que afectaron á nave e á fachada, mantén a súa esencia románica orixinal, especialmente na ábsida.

Arquitectura: 
     Presenta unha planta rectangular cunha ábsida máis baixa e reducida que a nave. Os muros están feitos de cachotería e cantería de lousa e granito.


Arco triunfal: 
     É de medio punto con tendencia de ferradura, o que indica unha clara influencia prerrománica.

Exterior: 
      Conserva canzorros con decoración sinxela e unha ventá na cabeceira con dúas arquivoltas.

Pila bautismal: 
     No seu interior garda unha peza románica de granito de deseño robusto.

Contorna: 
     Atópase rodeada por un pequeno cemiterio e moi preto do castro de Ansar.

Como chegar
     A igrexa sitúase a uns 8,4 km da capital municipal de Monterroso. 

      Pódese chegar seguindo a estrada LU-221 en dirección a Taboada e collendo o desvío cara a Sucastro/Os Ferreiros. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

RETABLO DE ÁNIMAS DA EX-COLEXIATA DE CANGAS - IGREXA DE SANTIAGO DE CANGAS - CANGAS DO MORRAZO

 ÁNIMAS DA EX-COLEXIATA DE CANGAS

IGREXA DE SANTIAGO DE CANGAS

CANGAS DO MORRAZO

      Un retablo ou altar de ánimas é unha peza de arte sacra, moi común nas igrexas de Galicia, dedicada ás ánimas benditas do Purgatorio.

       O seu obxectivo é mover aos fieis á oración, ao xaxún e á esmola para axudar a estas almas a completar a súa purificación e chegar ao Ceo.

Características e Iconografía
      Estes altares adoitan presentar unha estrutura dividida en tres planos que explican o tránsito cara á salvación.

Nivel inferior (Igrexa Purgante): 
       Amósanse as ánimas entre as chamas do Purgatorio, con xestos de súplica e mirando cara ao alto. 

      É frecuente ver representadas distintas xerarquías (papas, bispos, campesiños) para indicar que ninguén está libre de pasar por este proceso.

Nivel medio (Intercesión): 
      Aparecen as figuras que interceden por elas. En Galicia é fundamental a Virxe do Carme, que segundo a tradición baixa ao purgatorio para rescatar almas.

      Tamén son comúns San Miguel Arcánxel (que pesa as almas na balanza) e San Francisco de Asís.

Nivel superior (Igrexa Triunfante): 
      O cumio do retablo representa a Gloria, coa Santísima Trindade, a Virxe María ou Cristo Resucitado recibindo ás almas xa purificadas.

       En Galicia existe unha devoción moi fonda polas ánimas, o que deixou exemplos artísticos de gran valor, como a Capela Xeral das Ánimas (Santiago de Compostela).

     O exemplo máis senlleiro, cun impresionante conxunto de relevos que representan a Paixón de Cristo como camiño para a redención das almas.

Petos de Ánimas: 
      Aínda que non son retablos interiores, son pequenas construcións de pedra situadas en camiños e encrucilladas, onde se deixaban esmolas polas ánimas, cunha iconografía moi semellante á dos altares de igrexa.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA