CRUCEIRO DA EIREXE - IGREXA DE SANTIAGO DE TABOADA - SILLEDA

 CRUCEIRO DA EIREXE

IGREXA DE SANTIAGO DE TABOADA

SILLEDA

Cruceiro de Taboada
      O Cruceiro de Taboada (catalogado oficialmente como Cruceiro da Eirexe de Taboada) é un dos elementos etnográficos máis salientables do municipio de Silleda (Pontevedra). 

     Sitúase no atrio da Igrexa románica de Santiago de Taboada, un punto de parada clave no trazado da Vía da Prata do Camiño de Santiago.

Plataforma: 
      Aséntase sobre unha base de catro chanzos cadrados de pedra.

Fuste: 
     Ten unha columna de estilo clásico con fuste cónico e estriado.

Capitel: 
Está decorado con motivos de tipo vexetal.

Elementos anexos: 
     Conserva ao seu carón un altar de pedra e un sarcófago antropomorfo medieval.

A Igrexa de Santiago de Taboada:
      O templo data do ano 1192 (século XII-XIII) e destaca polo seu estilo románico. 

     Na súa portada principal pódense ver inscricións da época e un tímpano que representa a Sansón loitando contra o león. 

      Preto da igrexa atópase tamén o monumento ao "Peregrino Anónimo".
A Tradición dos Croques:
      Existe unha lenda popular ligada a este conxunto monumental. 
       Os peregrinos que fan o Camiño adoitan bater tres veces coa cabeza na porta da igrexa. 
      Este ritual imita ao "Santo dos Croques" da Catedral de Santiago para pedir memoria e sabedoría. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CAPELA DA MILAGROSA - O REINO - PIÑOR

 CAPELA DA MILAGROSA

O REINO

PIÑOR

 Capela da Milagrosa
      A Capela da Milagrosa é un pequeno templo de culto católico de orixe barroca, situado no lugar do Reino, dentro do concello de Piñor, na provincia de Ourense.

Características do Templo: 
      Trátase dunha pequena nave de arquitectura relixiosa popular.

Estilo:
      O seu deseño orixinal corresponde ao período barroco.

Entorno: 
     Atópase rodeada polo medio rural da comarca, próxima á aldea do Arenteiro.

Tradición e Festas:
     Este santuario é o eixe central das celebracións veciñais da zona. 

     Cada ano, a comisión de festas do Reino organiza nas súas inmediacións os actos litúrxicos e a tradicional novena na honra da Virxe da Milagrosa.

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

MUIÑO DA FONTE SANTA - RÍO CARRACEDO - LEMA - ARZÚA

MUIÑO DA FONTE SANTA

RÍO CARRACEDO

LEMA

ARZÚA

 

Muíño da Fonte Santa

      Este recuncho destaca polo seu gran valor etnográfico, natural e paisaxístico.

Muíño da Fonte Santa: 
      Unha edificación tradicional de pedra de grandes dimensións que conta cun alpendre pegado. Aproveitaba a forza hidráulica do río para moer o gran.

Capela da Fonte Santa: 
       Ermida rural e austera construída no século XVIII. Está dedicada á Nosa Señora da Fonte Santa, a advocación local da Virxe do Rosario.

A Fonte Santa: 
     Un manancial milagreiro cuxas augas medicinais e sulfurosas brotan entre as penas da mesma beira do río. Son facilmente recoñecibles polo seu característico cheiro a ovo podre e polas súas tonalidades abrancazadas. 

     A tradición popular atribúelle propiedades curativas que utilizaban os peregrinos.

Río Carracedo: 
        O espazo fluvial está rodeado por un frondoso carballedo (carballeira) onde o regato discorre xusto antes de unirse ao río Iso.

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

LENDA DA FONTE DA QUENLLA - ARZÚA

LENDA DA FONTE DA QUENLLA

ARZÚA

     A Fonte da Quenlla (situada en Arzúa, moi preto do Castro Curbín) é o escenario dunha das historias mitolóxicas máis fermosas e misteriosas do folclore galego. Esta lenda amosa a pervivencia dos cultos pagáns e das criaturas máxicas, como as mouras ou as fadas, na nosa tradición oral.

A lenda de Mariquiña e a fada da fonte
       Conta a tradición que nunha pequena cascuda preto do Castro Curbín vivía unha nena chamada Mariquiña xunto coa súa nai. Eran pobres de solemnidade, e o seu único sustento era unha vaca, un gato e unhas poucas galiñas. Cada día, a nena levaba a pastar a vaca ao castro e paraba a beber na Fonte da Quenlla.

      Un día, ao achegarse á auga, Mariquiña escoitou unha música moi relaxante e viu un gran resplandor. Alí estaba sentada unha dona vestida de branco (unha fada ou moura). 

     A fada tranquilizounha e pediulle permiso para peitearlle o cabelo cun peite de ouro. A nena, agradecida, compartiu con ela o anaco de bolo ou pan que levaba para o xantar. 

Como recompensa pola súa bondade, a fada entregoulle un saquiño cheo de moedas de ouro e impúxolle dúas condicións:
     Non contarlle nunca a ninguén o segredo do seu encontro.
       Traerlle un anaco de bolo cada vez que coceran pan na casa.
     O ritual repetiuse con éxito durante un tempo: a fada peiteábaa, perfumábaa e dáballe riqueza. 

      Pero, o misterio creceu na casa. Un día que coceron pan, Mariquiña colleu dous cachos grandes. A nai, estrañada por tanta fame, insistiu tanto que a nena acabou confesando toda a verdade. Ao romper o segredo, rompeuse a maxia. Esa mesma tarde, Mariquiña volveu á fonte. Ao caer a noite, os animais (a vaca e o gato) regresaron a casa completamente sós. 
De Mariquiña nunca máis se soubo. 
     Uns din que quedou a vagar perdida polos bosques e outros din que a fada, enfadada polo engano, levouna para sempre ao seu mundo subterráneo. 

VIDEO

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

CAPELA EN FURELOS - RÚA SANTISO - FURELOS - MELIDE

 CAPELA EN FURELOS

RÚA SANTISO

FURELOS 

MELIDE

 Furelos
      San Xoán de Furelos é una histórica aldea medieval e parroquia civil que pertence ao concello de Melide, na provincia da Coruña. 

       Situada en pleno Camiño Francés, a escasos dous quilómetros do centro urbano de Melide e a uns 55 quilómetros de Santiago de Compostela, é unha das paradas patrimoniais e naturais máis emblemáticas para os peregrinos antes de acadar a súa meta.

Patrimonio Histórico e Cultural:
       A aldea conserva gran parte da súa arquitectura tradicional de pedra e a súa estreita vinculación coa Orde de San Xoán de Xerusalén, que xestionaba un antigo hospital de peregrinos na Idade Media. 

As súas maiores xoias son:
Ponte de Furelos: 
        Construída orixinalmente no século XII e mencionada no propio Códice Calixtino, está considerada a obra de enxeñaría civil máis fermosa da ruta xacobea en terras galegas. 

     Cruza o río Furelos con catro arcos desiguais de medio punto feitos de sillería, granito e esquisto.

Igrexa de San Xoán:
       Un pequeno templo románico tardío (século XIII) situado ao cruzar a ponte medieval. 

      Destaca no seu interior o retablo neogótico que alberga a imaxe do Santo Cristo, cunha peculiaridade artística única, o seu brazo dereito pende desclavado cara abaixo.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA

 

PETROGLIFO DA PENA ESBARADIZA - CANGUES - O IRIXO

PETROGLIFO DA PENA ESBARADIZA

CANGUES

O IRIXO 

Petroglifo da Pena Esbaradiza 
     O Petroglifo da Pena Esbaradiza é unha estación de arte rupestre situada na parroquia de Cangues, no concello do Irixo (Ourense). 

     Este gravado prehistórico forma parte dun conxunto arqueolóxico e etnográfico musealizado no monte comunal da zona.

Características principais: 
      Presenta gravados formados por combinacións circulares e pequenas cazoletas (coviñas) na rocha.

Cronoloxía: 
     Data xeralmente da Idade do Bronce, coma a maioría do arte rupestre galego.

Entorno: 
      Atópase nun espazo natural rodeado de vexetación autóctona e outras formacións singulares como a Pena do Oeste ou a Pena do Home.

Consellos para a visita: 
     Recoméndase visitalo coa luz rasante do amencer ou do atardecer. 

       Así as sombras resaltan os sucos na pedra.

Acceso: 
      Pódese chegar a través de rutas de sendeirismo locais sinalizadas que percorren o monte de Cangues. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DO GUISAL - BALTAR - XUSTÁNS - PONTE CALDELAS

 CRUCEIRO DO GUISAL

BALTAR

XUSTÁNS

PONTE CALDELAS 

O Cruceiro do Guisal
      O Cruceiro do Guisal é un destacado monumento etnográfico situado no lugar de Baltar, pertencente á parroquia de San Martiño de Xustáns, no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra).

      Atópase estratexicamente nunha encrucillada de camiños e destaca polo seu singular valor histórico e artístico dentro do patrimonio galego.

Características Principais: 
      Foi levantado no ano 1764, data que figura gravada nunha das inscricións da súa base.

Estrutura: 
       Elévase sobre unha plataforma de catro chanzos de pedra construída sobre unha roca elevada respecto ao nivel da estrada. Conta cun pedestal cúbico coas arestas superiores chafranadas.

O fuste ou varal: 
       Comeza cunha sección cadrada e pasa a ser octogonal. Na súa parte media presenta a imaxe moi erosionada do que parece ser un frade franciscano.

O capitel e a cruz: 
       O capitel ten volutas esquinadas e amosa o símbolo da morte (unha caveira) baixo os pés da figura principal.

A iconografía:
       A figura do Crucificado preséntase de forma ríxida, inexpresiva e arcaica. 

       O detalle máis orixinal e rechamante da súa anatomía é o seu peinado, esculpido en forma dunha longa espiral que dá lugar a un único e groso tirabuzón.

Tradición e Cultura Local:
        Ao igual que outros monumentos da zona, o Cruceiro do Guisal cumpría a función tradicional de servir como parada obrigada para o rezo dun responso cando as comitivas fúnebres trasladaban a un defunto camiño ao cemiterio.

        Ademais, ata hai algúns anos, existía o costume de decoralo con vistosos arcos de flores coincidindo coa festividade local de San Roque. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA