CRUCEIRO EN SIRVES - SIRVES - OLVEIRA - RIBEIRA

 CRUCEIRO EN SIRVES

SIRVES

OLVEIRA

RIBEIRA

 Sirves
     Sirves é un lugar da parroquia de Olveira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza. 

     Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 263 habitantes (139 homes e 124 mulleres).

Olveira
     Santa María de Olveira é unha parroquia situada no oeste do concello de Ribeira. 

      Segundo IGE no 2018 tiña 1.181 habitantes (583 mulleres e 598 homes), distribuídos en 19 entidades de poboación dos que nove están habitados. 

     Isto supón unha diminución en relación ao ano anterior cando tiña 1.218 habitantes.

As súas entidades de poboación son Agrelo:

     Os Agueiros, O Barreiro, Bretal, Campelos, Casanande, Cerradas, A Cocheiriza, Cristal, A Espiñeira, Iñeiras, O Monte da Laxa, Olveira, Olveira da Igrexa, Olveira de Arriba, Reirís, Sirves, O Souto e O Viso.

Patrimonio
     A igrexa de Santa María de Olveira é de orixe románica (época da que conserva unha cripta, un Agnus Dei e dúas columnas cos capiteis), sendo reconstruída en 1742 en estilo neoclásico.
     A Igrexa Nova de Olveira (na Agra) foi construída en 1967 en estilo neoclásico. Con base de cruz latina, está construída en cachotaría. Conserva reliquias dos mártires do século III Nectario e Victorina.

     A capela da Nosa Señora da Angustia (en Bretal) foi construída en 1790 por Roque Pillado de Orellán. Ten unha pequena espadana. A capela da Nosa Señora das Dores (en Sirves) foi construída en 1869 e restaurada en 2002. En Campelos está a capela da Sagrada Familia.

     O cruceiro do Viso é un cruceiro de capela. A furna está sobre un piar octogonal e base ortogonal en chanzos.
O parque natural Dunas de Corrubedo e lagoas de Carregal e Vixán é un espazo natural protexido, cunha duna móbil, unha lagoa salgada e outra seca. O monte Tahúme é o punto máis alto da parroquia.

Festas
     As festas patronais son o 13, 14 e 15 de agosto. 

     O 30 de abril celébrase a festa das Dores no lugar de Sirves. O 4 de xuño é a festa da Angustia en Bretal. 

     O 8 de setembro é a festa do Rosario en Olveira.

MAPA 

  

XOAN ARCO DA VELLA 

BALNEARIO DE PONTE VILARIÑO - PONTE VILARIÑO - AGOLADA

 BALNEARIO DE PONTE VILARIÑO

PONTE VILARIÑO

AGOLADA

       O manancial termal de Caldelas de Vilariño segue activo 40 anos despois do seu peche

 

       O balneario sitúase nunha leira privada próxima ao área recreativa. 

      As augas sulfurosas de Caldelas de Vilariño, na parroquia agoladense do mesmo nome, brotan dunha fonte ornada cunha cabeza de león e enmarcada nun valado de ferro e pedra que aínda dan unha idea do esplendor que tivo este balneario aberto a mediados do século pasado e que pechou as súas portas a comezos da década dos 70.  

      As calidades do manancial foron descubertas a comezos do século XX por Campio Vilariño nunha leira da familia na que anos despois o seu fillo Antonio levantaría o balneario. 

       Como só dispoñía de habitacións para tomar os baños con calefacción grazas a un forno de leña os visitantes de Caldelas hospedábanse nos hostais e fondas do lugar, o que repercutiu, e moito, na economía de Agolada.  

      Ao balneario viñan ata veciños de Lugo, que ademais dunha contorna envexable onde relaxar corpo e mente tamén tiñan unha capela dedicada a Santa Lucía, da que hoxe non queda ningún rastro.

       Coa xubilación de Antonio e da súa esposa, o balneario pechou as súas portas pero dunha forma simbólica, posto que as instalacións seguiron por moitos anos ao dispor dos veciños que quixesen coller auga da fonte. 

     De feito, as chaves do recinto custodiáronse durante moitos anos no merendero próximo. A día de hoxe, moi pouco queda xa do mobiliario da ducia de habitacións con que chegaron a contar as termas. 

     As súas portas mantivéronse abertas ao veciños pero tamén aos ladróns, que levaron case todas as bañeiras así como os inodoros e lavabos. 

      Permanecen loitando contra o paso do tempo os azulexos nas paredes e algún que outro marco das xanelas, cuxos cristais se perderon co paso dos anos.

       A familia propietaria vive moi preto do lugar e descarta a súa reapertura debido ao enorme investimento que se necesita non só para reacondicionar as salas de baño, senón tamén para dotalo de habitacións e outros servizos de lecer. Con todo, Caldelas de Vilariño espertou fai uns anos a curiosidade dunha firma madrileña responsable dalgúns hoteis da Ribeira Sacra. O propio alcalde, exerceu de ligazón entre os donos e a empresa, aínda que finalmente o balneario non cambiou de mans. 

       Non cabe dúbida de que a súa remodelación supoñería un empuxón para a economía da comarca, dado que o balneario Baños dá Brea, é o único que explota en Deza as calidades das augas.

       Non é a única xoia en contacto coa natureza que viviu tempos mellores. No veciño concello de Antas de Ulla o balneario de Frádelas tamén nunha leira privada e abandonado á súa sorte desde hai anos. Mellores tempos, e con diferenza, corren para o balneario de Baños dá Brea, en Merza, e o de Pambre, no municipio de Palas de Rei.

VIDEO

VIDEO

MAPA

 

Fuente: Faro de Vigo

Texto: SALOMÉ SOUTELO 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

IGREXA DE SAN MARTIÑO DE OLEIROS - OLEIROS - RIBEIRA

 IGREXA DE SAN MARTIÑO DE OLEIROS

OLEIROS

RIBEIRA

Igrexa de San Martiño de Oleiros 
      Crese que con anterioridade a este templo puido existir outro románico como testemuña á escultura da Mater Dolorosa embutida no muro do adro.

      A igrexa actual foi mandada construír pola Orde Beneditina (o seu patrón é San Martíño) e foi ampliada en 1853. Consta dunha planta en cruz latina con sancristía na cabeceira. 

Está dividida en catro tramos por arcos faixóns de medio punto apoiados en pilastras e que sosteñen unha bóveda de canón. A tribuna atópase aos pés da igrexa. No segundo tramo dúas capelas laterais xemelgas construídas nos anos 40 e cubertas con bóveda de aresta. O presbiterio e a sancristía tamén cóbrense con bóveda de aresta. 

      Os seus muros son de perpiaño, a excepción dos esquinais que son de cantería de granito. Salvo a fachada, o resto dos muros están cubertos con enfuscado pintado de branco. 

      A cuberta é a dúas augas con tella curva. A fachada principal é de gran simplicidade. Ábrense tres ocos: a porta principal rectangular, sobre ela unha fornela en arco de medio punto coa imaxe de San Martíño e na parte superior unha ventá cadrada. 

      Remata cunha cornixa a dúas auga no vértice da cal se levanta o campanario.

Acceso
      Dende Ribeira, tomaremos a estrada xeral C-550 en dirección Porto do Son e Noia. A uns 5 km aproximadamente chegaremos ao lugar de Oleiros no que hai un cruzamento de estradas. Tomaremos a pista da esquerda que conduce directamente á igrexa.

MAPA

   

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SAN ESTEVO DE CADRÓN - CADRÓN - LALÍN

 IGREXA DE SAN ESTEVO DE CADRÓN

CADRÓN

LALÍN

 Cadrón
     Santo Estevo de Cadrón é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. 

     Segundo o IGE en 2011 tiña 155 habitantes (89 mulleres e 66 homes), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 190 habitantes.

     Nesta parroquia naceu o escritor e político José Luis Sucasas.

Patrimonio
     Conserva varias mámoas. 

     O castro de Cadrón confórmase a partir dun único recinto de forma oval. O eixo maior ten orientación ONO-LSL e mide uns 90 m e o eixo NNO-SSL mide uns 50 m, tomados na zona máis ancha. Non se toman medidas no exterior polo mal estado de conservación das estruturas que impiden a súa perfecta delimitación. O recinto conserva terraplén por todo o seu perímetro, excepto no cuadrante NL. Presenta parapeto polo oeste e sur duns 4 m de anchura máxima e unha caída cara ao interior de 1 m. Na súa composición, ademais de terra había pedra de granito, a xulgar pola abundancia de restos pétreos na seu contorna, pero non se pode precisar se conformaba unha estrutura muraria.

     A igrexa parroquial, que foi reconstruída a finais do século XIX, está presidida por un campanario en forma de camarín de pedra. 

     Na arquitectura popular destaca a Casa do Fidalgo.

Lugares de Cadrón
   Cadrón, O Castelo, Lamas

Comarca de Deza
     A comarca de Deza é unha comarca da provincia de Pontevedra e a súa capital é Lalín. 

     Pertencen a ela os concellos de Agolada, Dozón, Lalín, Rodeiro, Silleda e Vila de Cruces. A súa poboación é de máis de 40.000 habitantes. 

     O Deza coincide coa antiga comarca de País do Deza, isto é, as xurisdicións de Deza, Camba, Dozón, Trasdeza, Carbia e Valquireza.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA

 

CRUCEIRO EN O FOXO - O FOXO - RUBÍN - A ESTRADA

 CRUCEIRO EN O FOXO

O FOXO

RUBÍN

A ESTRADA

O Foxo
      O Foxo é un lugar da parroquia de Rubín no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. 

      Forma un único núcleo xunto co Foxo (San Pedro de Ancorados).

       Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 33 habitantes (16 homes e 17 mulleres)

Rubín
       Santa María de Rubín é unha parroquia que se localiza no concello da Estrada. 

      Segundo o IGE en 2011 tiña 404 habitantes (213 mulleres e 191 homes), distribuídos en 15 entidades, o que supón unha diminución respecto de 1999 cando tiña 492 habitantes.

Lugares de Rubín
      Agrelo, Amarelle, Os Balseiros, O Barro, O Bede, A Bemposta, Berbigueira, O Foxo, A Igrexa, Pazos, A Pena de Abaixo, A Pena de Arriba, O Sol, A Veiga da Braña, Os Vilas  

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA