viernes, 4 de septiembre de 2026

CRUCEIRO DA AMAÑECIDA - AMAÑECIA - SAN XULIÁN DE LUAÑA - BRIÓN

 CRUCEIRO DA AMAÑECIDA

AMAÑECIDA

SAN XULIÁN DE LUAÑA

BRIÓN

 Cruceiro da Amañecida
     O Cruceiro da Amañecida é un senlleiro monumento relixioso situado na aldea de Amañecida, pertencente á parroquia de San Xulián de Luaña, no concello coruñés de Brión.

     Este ben etnográfico destaca polo seu gran valor histórico, as súas transformacións no tempo e a súa simboloxía.

Características: 
       Trátase dun cruceiro de capela.

      Este tipo de monumentos son moi característicos da zona xeográfica que abrangue a península de Barbanza e municipios limítrofes coma Dodro, Rois, Ames e Brión.

Mutilación e reforma: 
      O monumento sufriu unha mutilación no pasado. Debido a isto, a súa parte superior foi modificada e substituída por unha cruz sinxela de pedra no ano 1882.

O Fuste (Varal): 
     No corpo da columna destaca un relevo labrado que amosa a figura dun monxe ou un bispo portando un báculo, iconografía que se atribúe comunmente a San Martiño de Tours.

O Capitel: 
     Presenta un estilo liso no que sobresae unicamente unha figura esculpida na cara frontal, que se atopa bastante desgastada polo paso do tempo e representa a cabeza dun anxo con alas.

Ubicación e Importancia ViariaLocalízase nunha encrucillada estratéxica:  

     O cruzamento da estrada actual co antigo camiño medieval que conectaba aos veciños da parroquia co histórico Mosteiro de San Xusto de Toxosoutos (Lousame) e que posteriormente continuaba o seu trazado en dirección cara a Noia.

A parroquia de Luaña caracterízase precisamente por albergar unha das maiores concentracións de cruceiros de todo o municipio, servindo historicamente como guías espirituais e xeográficas nos vellos camiños de Brión.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CAPELA DA INMACULADA CONCEPCIÓN - FERREIROS - SAN MIGUEL DA COSTA - ROIS

 CAPELA DA CONCEPCECIÓN

FERREIROS

SAN MIGUEL DA COSTA

ROIS

Capela da Inmaculada Concepción
     A Capela da Inmaculada Concepción de Ferreiros é un templo histórico situado na aldea de Ferreiros, pertencente á parroquia de San Miguel da Costa no concello de Rois (A Coruña, Galicia).

Fundación: 
     Foi mandada construír no ano 1763 por Domingos Boullón. 

     Esta data e o nome do fundador figuran gravados na inscrición do lintel da súa porta principal.

Arquitectura: 
     Conta cunha planta rectangular de 9,70 metros de longo por 6 metros de ancho. 

     Presenta un pórtico frontal e unha torre con campanario disposta no lateral dereito.

Elementos artísticos: 
Sobre a porta principal destaca unha fornela que alberga unha imaxe tallada da Inmaculada Concepción que data do século XVIII. 

     O seu retablo interior procede da mesma época.

Ubicación: 
     Atópase ao pé da pista forestal que ascende cara ao Coto da Cabana, nas inmediacións dos montes de Valeirón.

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DO CEMITERIO DA GRAÑA - A GRAÑA - COVELO

 CRUCEIRO DO CEMITERIO DA GRAÑA

A GRAÑA

COVELO 

Cruceiro do Cemiterio da Graña
      O Cruceiro do Cemiterio da Graña é unha mostra da arquitectura relixiosa tradicional galega situado no camposanto da parroquia de A Graña, no concello de Covelo (Pontevedra). 

     O cemiterio parroquial atópase situado a uns 500 metros da igrexa do lugar.

Ubicación: 
      Atópase integrado no recinto do cemiterio da parroquia da Graña.

Entorno: 
     A zona destaca polo seu patrimonio de pedra e elementos etnográficos propios da comarca da Paradanta.

Patrimonio en Covelo: 
     O concello conta cun rico inventario catalogado de cruces, cruceiros e petos de ánimas que forman parte da devoción e a arte popular local. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO PETO DOS REMEDIOS - VILARCHÁN - TOURÓN - PONTE CALDELAS

 CRUCEIRO PETO DOS REMEDIOS

VILARCHÁN

TOURÓN

PONTE CALDELAS  

 Cruceiro dos Remedios
      O Peto de Ánimas e Cruceiro dos Remedios é unha destacada mostra do patrimonio relixioso e etnográfico galego. 

     Atópase situado no lugar de Vilarchán, pertencente á parroquia de Santa María de Tourón, no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra).

Características do Conxunto:
      Este elemento patrimonial sitúase ao pé da estrada, integrado na contorna da Carballeira de Vilarchán (tamén coñecida como O Campo dos Remedios), un espazo natural onde a veciñanza celebra as súas festas patronais na honra da Virxe dos Remedios. 

O conxunto destaca polos seguintes detalles construtivos: 

 O Cruceiro: 
     Elévase sobre tres graos ou pías cuadrangulares. Conta cun fuste ou varal de sección octogonal e un capitel cúbico decorado nas súas catro caras con relevos de cabezas de anxos alados e volutas nas esquinas.

A Cruz: 
     De tipo latina, mostra no seu anverso a imaxe de Cristo crucificado cun pano de pureza e a cabeza ladeada baixo a cartela de INRI. 

     No reverso, exhibe unha figura da Virxe en actitude de oración apoiada sobre unha peaña.

Elementos Adxuntos: 
    Ao lado do cruceiro sitúase un histórico pozo tradicional e o seu correspondente "alatorio" ou peto de ánimas dedicado á Virxe.

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

 

jueves, 3 de septiembre de 2026

CRUCEIRO DE MIRÓN - SANTA MARÍA DE TOURÓN - PONTE CALDELAS

CRUCEIRO DE MIRÓN

SANTA MARÍA DE TOURÓN

PONTE CALDELAS

 Cruceiro de Mirón
     O Cruceiro de Mirón é unha singular obra etnográfica catalogada dentro do patrimonio cultural galego. 

     Está situado nun cruzamento de camiños na pequena aldea de Mirón, pertencente á parroquia de Santa María de Tourón, no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra).

      A diferenza doutras cruces antigas da comarca, este monumento destaca pola súa estrutura moderna ou de recente factura, que rompe coa imaxinería tradicional barroca para incorporar elementos xacobeos moi específicos.

Características do Cruceiro: 
     O monumento elévase sobre unha grada de dous chanzos de sección cadrada. A base cúbica ten as arestas rebaixadas mediante chafráns e conta cun singular relevo tallado en forma de concha de vieira en cada unha das súas catro caras.

Fuste (varal): 
      O piar comeza cunha sección cadrada na súa zona inferior e pasa a ser octogonal (arestas rebaixadas) a medida que ascende. 

      Na parte media do fuste sobresae, apoiada nunha peaña, a imaxe esculpida de Santiago Apóstolo, representado de corpo enteiro co seu característico símbolo do caixado de peregrino.

Capitel e cruz: 
     O capitel é de forma cuadrangular e mostra unha decoración tallada con motivos vexetais. 

      Coronando a estrutura levántase unha cruz de sección cilíndrica cunha textura leñosa que imita a cortiza dunha árbore, no anverso da cal se mostra a figura de Cristo crucificado baixo a inscrición do INRI.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

miércoles, 2 de septiembre de 2026

CRUCEIRO DA IGREXA DE SAN XULIÁN DE LUAÑA - LUAÑA - BRIÓN

 CRUCEIRO DA IGREXA DE LUAÑA

 SAN XULIÁN DE LUAÑA

BRIÓN

Cruceiro da igrexa de San Xulián de Luaña
     O cruceiro da igrexa de San Xulián de Luaña sitúase no lugar da Igrexa, na parroquia de San Xulián de Luaña, no concello coruñés de Brión.

Localización: 
      Fronte á porta da igrexa parroquial románica de San Xulián de Luaña, nun lateral fóra do adro principal.

Estrutura: 
     Conta cun baseamento de catro chanzos. 

      A base é cúbica, coa parte superior redondeada e decoración de caveiras e outros motivos simbólicos nos seus ángulos.

Fuste e capitel: 
     O varal pasa de sección cadrada a octogonal. 

      O capitel ten volutas e amosa figuras esculpidas moi erodidas polo paso do tempo, cunha representación do Sacramento (custodia) debaixo da imaxe de Cristo.

Cruz: 
      De forma cuadrangular coas arestas rebaixadas. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA