miércoles, 5 de agosto de 2026

MÁMOAS DE CAMPILLOS - CAMPO GRANDE - ISORNA - RIANXO

 MÁMOAS DE CAMPILLOS 

CAMPO GRANDE

ISORNA

RIANXO

Necrópole Megalítica dos Campiños
     Esta secuencia de topónimos corresponde á localización e á contorna da Necrópole Megalítica dos Campiños, un importante xacemento arqueolóxico do Neolítico situado no concello de Rianxo (A Coruña).

Mámoas de Campiños: 
     É o conxunto de seis túmulos funerarios megalíticos catalogados como Patrimonio Cultural de Galicia. 

     Algunhas delas (como a Mámoa nº 6) conservan estruturas interiores como corredores de acceso.

Campo Grande: 
     É a denominación da chaira disposta lonxitudinalmente sobre a dorsal do monte onde se asentan e distribúen estas estruturas arqueolóxicas.

Isorna: 
     Refírese a Santa María de Isorna, a parroquia do termo municipal á que pertencen parte destes terreos e accesos á necrópole (xunto coa veciña parroquia de Santa María de Leiro).

Rianxo: 
     É o concello costeiro galego da comarca do Barbanza onde se integra todo este conxunto patrimonial e natural. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DA IGREXA DE TOURÓN - TOURÓN - PONTE CALDELAS

 CRUCEIRO DA IGREXA DE TOURÓN

 TOURÓN

PONTE CALDELAS 

 Cruceiro do Adro da Igrexa de Tourón
     O Cruceiro do Adro da Igrexa de Tourón, datado orixinalmente no ano 1670, atópase situado no adro da igrexa parroquial de Santa María de Tourón, no concello de Ponte Caldelas.

     Esta destacada obra da arquitectura popular galega situábase antes a un lado da estrada, pero foi trasladada á súa posición actual no adro en 1949.

Plataforma: 
     Conta cunha base cadrada de dous chanzos accesibles polos catro costados.

Pedestal: 
     É un único bloque cúbico con arestas superiores matadas. 

      Na súa cara frontal mostra unha caveira con dúas tibias cruzadas, mentres que a cara posterior exhibe gravada a data de 1670.

Varal: 
     É unha columna octogonal desde a súa base.

     Na zona orientada cara á igrexa incorpora a figura dun santo esculpido no mesmo bloque sobre unha pequena peaña.

Capitel e Cruz: 
      Arranca cun anel circular adornado con volutas traballadas nas esquinas, rematando na cruz coa clásica iconografía do crucifixo. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CETAREA DE AGUNCHEIRO - A GUARDA

 CETAREA DE AGUNCHEIRO

A GUARDA

 Cetárea de Aguncheiro
     A Cetárea de Aguncheiro é unha antiga estrutura mariñeira dedicada á cría e conservación de marisco vivo, situada na costa rochosa do Baixo Miño. 

     Aínda que o topónimo Aguncheiro identifica historicamente o paraxe das salinas do veciño concello de Oia, esta zona conecta directamente coa famosa Ruta das Cetáreas da Guarda.

     Estas construcións aproveitaban o movemento das mareas para renovar a auga de forma natural. 

     Así mantiñan en perfectas condicións especies de gran valor como as lagostas ou os lumbrigantes.

Características Principais: 
     Conta cunha estrutura trapezoidal con grosos muros integrados directamente sobre a roca do litoral.

Sistema intermareal: 
     Coa marea alta o recinto asolágase por completo, mentres que coa marea baixa queda exposto e accesible.

Legado histórico: 
     Representa o enxeño dos mariñeiros locais de finais do século XIX para comercializar marisco fóra de tempada.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

RUÍNAS DA CAPELA DE SAN TOMÉ - BAROÑA - PORTO DO SON

RUÍNAS DA CAPELA DE SAN TOMÉ

BAROÑA

PORTO DO SON 

 Ruínas da Capela de San Tomé
     As Ruínas da Capela de San Tomé (ou Capela de Santomé) son un tesouro arqueolóxico agochado no monte da parroquia de Baroña, no concello de Porto do Son (A Coruña). 

     Este místico lugar atópase inmerso nunha densa vexetación forestal xusto á beira do regato de San Tomé. 

     Forma un conxunto patrimonial único canda os restos de antigos muíños hidráulicos.

Historia e Características: 
     O xacemento conta cunha orixe difusa. Estímase unha cronoloxía compartida entre a época altomedieval e baixomedieval.

Achados clave: 
     Durante escavacións arqueolóxicas descubriuse un perpiaño labrado que abre as portas a unha ocupación incluso anterior á medieval.  

      Ao outro lado do río tamén se achou un sartego (sarcófago) de pedra.

Estado de conservación: 
       O templo está completamente en ruínas e cuberto por un manto verde de frouma e maleza, o que lle outorga unha atmosfera sumamente melancólica, salvaxe e máxica.

A Contorna: 
      Visitar a capela adoita ser parte dunha ruta de sendeirismo moi coñecida. O sendeiro segue o curso fluvial e permíteche descubrir os restos de sete muíños de auga tradicionais do século XVIII que aproveitaban a forza do regato. 

     É un paseo espectacular por un bosque frondoso ideal para os amantes do sendeirismo e da fotografía.

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SAN ESTEVO DO CAMPO - CAMPO - ARZÚA

 IGREXA DE SAN ESTEVO DO CAMPO

CAMPO

ARZÚA 

Igrexa de San Estevo do Campo
       A Igrexa de San Estevo do Campo (Igrexa de San Esteban de O Campo) é o templo parroquial da parroquia de Campo, situada no extremo norte do concello de Arzúa, na provincia da Coruña. 

      É unha construción de gran sinxeleza que serve como centro da vida comunitaria e relixiosa desta contorna rural galega.

Características do Templo: 
     A súa edificación actual data principalmente do século XVIII. Combina de xeito harmónico perpiaños de granito nos puntos estruturais con muros de cachotería de lousa.

Entorno natural: 
      Atópase integrada nunha paraxe puramente rural rodeada de pastos e fragas. Comparte espazo co camposanto parroquial.

Vinculación xacobea: 
       Historicamente relaciónase con variantes do Camiño de Santiago. Serve como parada ou desvío alternativo para os peregrinos que avanzan desde Sobrado dos Monxes cara á vila de Arzúa.

Tradicións e Elementos Próximos
       Na mesma parroquia sitúase a coñecedora Capela da Mota, un santuario rodeado por unha histórica carballeira tradicional. Un paseo de carballos plantado a mediados do século XX conecta a igrexa co resto dos núcleos veciñais.

      Nesta zona réndese especial devoción a San Bartolomeu con rituais vinculados á protección das colleitas e á saúde. 

 MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

 

 

martes, 4 de agosto de 2026

FONTE DE CASTROAGUNDÍN - PRAZA MAIOR - CASTROAGUNDÍN - VILAGARCIA DE AROUSA

 FONTE DE CASTROAGUNDÍN

PRAZA MAIOR

CASTROAGUNDÍN

VILAGARCIA DE AROUSA

Fonte de Castroagudín
     A Fonte de Castroagudín é un conxunto monumental único que destaca pola súa espectacular arquitectura híbrida de máis de 5 metros de altura.

     Sitúase na praza principal do lugar de Castroagudín, pertencente á parroquia de Cea, en Vilagarcía de Arousa.

Detalles arquitectónicos: 
     O monumento fusiona de abaixo a arriba unha fonte de auga, unha fornela ou nicho central e un cruceiro de pedra que coroa o cumio.

Mestura de estilos: 
     O conxunto reúne elementos de tres épocas distintas, incluíndo trazos barrocos do século XVIII, eclécticos do século XIX e engadidos do século XX.

O reloxo: 
     No centro da súa estrutura de granito destaca un reloxo integrado, un elemento moi singular para este tipo de fontes rurais.

Patrimonio protexido: 
     Debido ao seu gran valor etnográfico e á erosión do tempo, o Concello de Vilagarcía encargou un proxecto de restauración integral para limpar o seu conxunto escultórico.

Tradición viva: 
     É un dos mananciais máis populares do municipio; os veciños seguen acudindo diariamente con garrafas a recoller a súa auga potable. 

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA