MUIÑO DE ILLOÁ - REGO DO BISPO - BALBOA - MONTERROSO

 MUIÑO DE ILLOÁ

REGO DO BISPO

BALBOA

MONTERROSO

        Este muiño esta no fermoso itinerario de sendeirismo e patrimonio etnográfico situado na parroquia de Balboa, dentro do concello de Monterroso (comarca da Ulloa, Lugo)

Muíño de Illoá: 
        Un antigo muíño hidráulico tradicional de pedra, excelentemente conservado e rodeado dunha paisaxe natural idílica.

Rego do Bispo: 
      O pequeno riacho que nutre as canles do muíño e acompaña gran parte do paseo baixo a frondosidade do bosque atlántico.

Balboa: 
        A parroquia rural de Monterroso onde se localizan estes elementos patrimoniais e naturais.

Monterroso: 
        O concello central da comarca, famoso polo seu patrimonio románico, as súas carballeiras e a súa coñecida feira gastronómica.

 

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DA IGREXA DE MERZA - IGREXA DE SANTA MARÍA DE MERZA - VILA DE CRUCES

 CRUCEIRO DA IGREXA

IGREXA DE SANTA MARÍA DE MERZA

VILA DE CRUCES 

Cruceiro da igrexa de Merza
       O Cruceiro de Merza (tamén coñecido popularmente como Cruceiro da Igrexa) está situado no contorno monumental da Igrexa de Santa María de Merza, no concello de Vila de Cruces, Pontevedra. 

       Esta destacada peza do patrimonio etnográfico galego atópase a carón dun templo de orixe románica.

Características do Cruceiro:
      Segundo os rexistros de patrimonio da Xunta de Galicia, esta estrutura de granito destaca polos seguintes detalles escultóricos.

Anverso da cruz: 
       Presenta a figura esculpida de Cristo crucificado con coroa de espiñas.

Reverso da cruz: 
     Amosa á Virxe María orante, acompañada por tres anxos aos seus pés.

Capitel: 
      Ten forma de tronco piramidal cuadrangular invertido, ornamentado cun anxo tallado en cada un dos seus lados.

Fuste e Pedestal: 
       O fuste é de sección octogonal e aséntase sobre un pedestal cuadrangular. Nunha das caras do varal ou fuste apréciase unha figura relixiosa que se cobre e sostén un libro na man.

Base: 
       O conxunto elévase sobre unha plataforma de tres chanzos cuadrangulares, asentados firmemente sobre unha base de pedra. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SANTA BAIA DE CIRA - CIRA - SILLEDA

 IGREXA DE SANTA BAIA DE CIRA

CIRA

SILLEDA

Igrexa de Santa Baia de Cira
      A Igrexa de Santa Baia de Cira é o templo parroquial de Cira, unha parroquia situada no extremo norte do concello de Silleda, na provincia de Pontevedra. 

          Esta edificación destaca pola súa arquitectura relixiosa tradicional galega integrada nunha contorna de gran valor paisaxístico e histórico.

Ubicación: 
       Cira é a parroquia situada máis ao norte de Silleda. 

       O templo e o seu cemiterio atópanse moi preto do punto máis baixo do municipio respecto ao nivel do mar (80 metros), xusto onde os ríos Deza e Ulla se xuntan e marcan o límite coa provincia de A Coruña.

Patrimonio próximo: 
       A impoñente Torre de Cira (resto dun antigo castelo do século XII que pertenceu a Dona Urraca) e o pazo coñecido como a Casa de Paizás, fundado no ano 1717.

Estrutura típica: 
       Como é habitual no rural galego, o recinto da igrexa atópase intimamente ligado ao cemiterio da freguesía, conformando o núcleo de reunión dos distintos lugares da parroquia (como Altamira, O Curro ou Sobrado). 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

 

CAPELA DE SAN PAIO DE MERZA - MOA - MONTE DE SAN PAIO - MERZA - VILA DE CRUCES

 CAPELA DE SAN PAIO DE MERZA

MOA

MONTE DE SAN PAIO

MERZA

VILA DE CRUCES

Capela de San Paio de Merza
     A Capela de San Paio de Merza é un pequeno santuario catalogado de propiedade privada, situado no lugar da Moa, dentro da parroquia de Merza no concello de Vila de Cruces (Pontevedra). 

     Este templo destaca polo seu valor etnográfico e por estar rodeado dunha contorna arqueolóxica e natural excepcional na comarca do Deza.

Arquitectura: 
      Conta cunha planta rectangular básica.

Cuberta: 
      Tellado a dúas augas tradicional con tella do país.

Muros: 
      Construídos en cachotaría de pedra granítica.

Fachada: 
      Ten unha porta alintelada, un óculo central e remata nunha espadana dun só arco.

Historia e Tradición Local: 
      Ubícase xusto aos pés do monte do castro de San Paio, onde as escavacións arqueolóxicas descubriron restos dende a Idade do Ferro ata a época medieval.

Devoción compartida: 
      Aínda que leva o nome de San Paio, a capela é o epicentro dunha tradicional romaría a finais de agosto, onde comparte devoción veciñal coas imaxes de Santa Lucía e San Campio. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

PETO DA CAPELA DE FATIMA - A PONTE - LOUREIRO - O IRIXO

 PETO DE ÁNIMAS DE FATIMA

A PONTE 

LOUREIRO

O IRIXO

Peto de ánimas da Capela de Fátima
     O Peto de ánimas da Capela de Fátima é un elemento senlleiro do patrimonio etnográfico galego. 

     Atópase a carón da Capela da Nosa Señora de Fátima, no concello do Irixo (Ourense), sendo esta Virxe a patroa do municipio.

 Peto de Ánimas: 
     Conserva a súa reixa de ferro orixinal. 

     É un monumento relixioso popular vinculado ao culto aos mortos e á devoción polas almas do Purgatorio.

A Orixe: 
     Segundo os estudos históricos locais, a existencia do peto de ánimas neste punto é anterior á construción da propia capela actual.

O Camiño Nós: 
     O conxunto destaca por estar documentado no itinerario que os intelectuais da Xeración Nós (como Vicente Risco) fixeron a pé ata Santiago en 1926.

Localización do Conxunto:
     A capela e o peto sitúanse concretamente no lugar do Campo / A Ponte, na parroquia de Loureiro, dentro do concello do Irixo. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CASTRO DE TOIRIZ - TOIRIZ - OS CASTRO - SILLEDA

 CASTRO DE TOIRIZ

TOIRIZ

OS CASTRO

SILLEDA

Castro de Toiriz 
        O Castro de Toiriz (tamén coñecido popularmente como Eira dos Mouros) é un importante asentamento fortificado da Idade do Ferro situado no concello de Silleda, na provincia de Pontevedra. 

       Este xacemento arqueolóxico atópase no Monte dos Castros a 477 metros de altitude, a só 400 metros do casco urbano de Silleda e moi preto da pequena aldea de Toiriz, da cal recibe o seu nome.

Características do Xacemento: 
      O poboado consta de dous recintos amurallados. A coroa ou parte superior (croa) é de forma case circular, e a sección inferior está reforzada por un sistema de foso e parapeto.

Cronoloxía: 
      Os estudos sitúan a súa ocupación continuada entre o século IV a.C. e o século I d.C., abranguendo a Segunda Idade do Ferro ata os inicios da romanización.

Poboación estimada: 
      Calcúlase que na súa época de maior esplendor albergou a uns 150 habitantes.

Musealización e Contorna Natural:
      Malia non ter sido escavado na súa totalidade en profundidade, o sitio foi obxecto dun proxecto de musealización por parte da Deputación de Pontevedra. 

      Na superficie instaláronse estruturas e bancos de aceiro corten con formas sinuosas que recrean a distribución das vivendas sepultadas. 

      A contorna funciona actualmente como unha área recreativa rodeada de vexetación autóctona, equipada con mesas, paneis informativos e miradores cara ao val do río Toxa. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DO VENTO - O VENTO - SAN PEDRO DE CEA - VILAGARCIA DE AROUSA

 CRUCEIRO DO VENTO

O VENTO

SAN PEDRO DE CEA

VILAGARCIA DE AROUSA

      O Cruceiro do Cristo do Vento (tamén coñecido como Cristo do Vento ou Casal do Vento) é un monumento histórico de arte sacra integrado na Ruta dos Cruceiros de Vilagarcía de Arousa. 

      Atópase exactamente no lugar do Vento, pertencente á parroquia de San Pedro de Cea, na provincia de Pontevedra.

Características do Cruceiro:
     Segundo o catálogo patrimonial dos Cruceiros de Galicia, esta obra destaca pola súa tipoloxía estrutural.

Tipoloxía: 
     Cruceiro "de Crucifixo", caracterizado por levar a imaxe de Cristo esculpida directamente sobre a cruz principal.

O Anverso: 
     Mostra a figura de Cristo crucificado suxeito por tres cravos, coa coroa de espiñas tallada, a cabeza inclinada cara á dereita e as mans abertas.

O Reverso: 
     Presenta unha escultura da Virxe María co Neno Xesús nos brazos, apoiada sobre unha peaña que simula a forma dun anxo.

Fuste e Base: 
     Carece de capitel decorativo. Conta cun varal ou fuste de sección octogonal que inclúe unha imaxe gravada, o cal descansa sobre unha base cuadrangular con pías (arestas reballadas) e diversas inscricións ou epígrafes antigos.

Soporte: 
     Todo o conxunto elévase sobre unha plataforma de pedra composta por dous chanzos ou graos cuadrangulares. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA