jueves, 3 de septiembre de 2026

CRUCEIRO DE MIRÓN - SANTA MARÍA DE TOURÓN - PONTE CALDELAS

CRUCEIRO DE MIRÓN

SANTA MARÍA DE TOURÓN

PONTE CALDELAS

 Cruceiro de Mirón
     O Cruceiro de Mirón é unha singular obra etnográfica catalogada dentro do patrimonio cultural galego. 

     Está situado nun cruzamento de camiños na pequena aldea de Mirón, pertencente á parroquia de Santa María de Tourón, no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra).

      A diferenza doutras cruces antigas da comarca, este monumento destaca pola súa estrutura moderna ou de recente factura, que rompe coa imaxinería tradicional barroca para incorporar elementos xacobeos moi específicos.

Características do Cruceiro: 
     O monumento elévase sobre unha grada de dous chanzos de sección cadrada. A base cúbica ten as arestas rebaixadas mediante chafráns e conta cun singular relevo tallado en forma de concha de vieira en cada unha das súas catro caras.

Fuste (varal): 
      O piar comeza cunha sección cadrada na súa zona inferior e pasa a ser octogonal (arestas rebaixadas) a medida que ascende. 

      Na parte media do fuste sobresae, apoiada nunha peaña, a imaxe esculpida de Santiago Apóstolo, representado de corpo enteiro co seu característico símbolo do caixado de peregrino.

Capitel e cruz: 
     O capitel é de forma cuadrangular e mostra unha decoración tallada con motivos vexetais. 

      Coronando a estrutura levántase unha cruz de sección cilíndrica cunha textura leñosa que imita a cortiza dunha árbore, no anverso da cal se mostra a figura de Cristo crucificado baixo a inscrición do INRI.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

miércoles, 2 de septiembre de 2026

CRUCEIRO DA IGREXA DE SAN XULIÁN DE LUAÑA - LUAÑA - BRIÓN

 CRUCEIRO DA IGREXA DE LUAÑA

 SAN XULIÁN DE LUAÑA

BRIÓN

Cruceiro da igrexa de San Xulián de Luaña
     O cruceiro da igrexa de San Xulián de Luaña sitúase no lugar da Igrexa, na parroquia de San Xulián de Luaña, no concello coruñés de Brión.

Localización: 
      Fronte á porta da igrexa parroquial románica de San Xulián de Luaña, nun lateral fóra do adro principal.

Estrutura: 
     Conta cun baseamento de catro chanzos. 

      A base é cúbica, coa parte superior redondeada e decoración de caveiras e outros motivos simbólicos nos seus ángulos.

Fuste e capitel: 
     O varal pasa de sección cadrada a octogonal. 

      O capitel ten volutas e amosa figuras esculpidas moi erodidas polo paso do tempo, cunha representación do Sacramento (custodia) debaixo da imaxe de Cristo.

Cruz: 
      De forma cuadrangular coas arestas rebaixadas. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CAPELA DA NOSA SEÑORA DE SOUTULLO - URDILDE - ROIS

 CAPELA DA SEÑORA DE SOUTULLO

URDILDE

ROIS

Capela da Nosa Señora do Soutullo
     A Capela da Nosa Señora do Soutullo é un santuario histórico situado na parroquia de Urdilde, pertencente ao concello de Rois (A Coruña, Galicia). 

     Este enclave destaca polo seu alto valor cultural, patrimonial e polas celebracións populares que xiran ao seu redor.

Localización: 
      Atópase rodeada dunha densa carballeira, un pouco apartada dos núcleos de poboación, entre as aldeas de Quintáns, Vilariño, Verduga e Figueroa.

A Lenda das Formigas: 
     A tradición oral local conta que nos arredores da capela existía antigamente unha aldea. 

       Os seus habitantes vironse obrigados a abandonar o lugar e fuxir debido a unha devastadora e incontrolable praga de formigas que destruíu os seus cultivos e terreos.

Romaría do Soutullo: 
     Cada ano (habitualmente o último domingo de maio) celébrase a tradicional Festa do Soutullo. 

     É unha famosa romaría que congrega aos veciños para asistir aos actos litúrxicos (misa e novena) e gozar dunha gran comida popular con pulpería, música de gaiteiros e actuacións musicais. 

VIDEO

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DE CAPELA DE VILARIÑO - VILARIÑO - URDILDE - ROIS

 CRUCEIRO DE CAPELA DE VILARIÑO

VILARIÑO

URDILDE

ROIS

Cruceiro de Vilariño
O Cruceiro de Vilariño (tamén coñecido popularmente como Cruceiro da Capela ou da Capeliña) é unha das xoias patrimoniais máis singulares do concello de Rois, situado no lugar de Vilariño, dentro da parroquia de Santa María de Urdilde, Galicia.

         Este monumento destaca significativamente dentro da rica arquitectura relixiosa da comarca do Sar pola súa complexidade escultórica.

Tipoloxía especial: 
      Pertence ao grupo dos denominados cruceiros de capeliña.

      En lugar dun capitel convencional, posúe unha pequena capela ou fornela de pedra que resguarda imaxes sagradas.

Iconografía do fuste: 
     Na metade do varal octogonal, esculpida en alto relevo, atópase unha figura masculina que sostén un báculo ou bordón. 

      Os catálogos históricos suxiren que representa a San Bernardo ou San Bieito.

Detalles da Capeliña: 
         O habitáculo de pedra está teitado a catro augas e alberga no seu interior unha delicada imaxe da Virxe co Neno Xesús.

 

Soporte: 
     Elévase maxestoso sobre unha plataforma cuadrangular de catro chanzos ou gradas de pedra.
 

 MAPA

 

XOAN ARCODA VELLA 

 

 

CRUCEIRO DO DESENCLAVO - VILARIÑO - URDILDE - ROIS

 CRUCEIRO DO DESENCLAVO

VILARIÑO

URDILDE

ROIS 

 Cruceiro do Desenclavo
     O Cruceiro do Desenclavo (tamén coñecido como Cruceiro do Desencravo ou Cruceiro de Vilariño) é unha xoia excepcional do patrimonio histórico-artístico galego. 

     Está situado carón dunha fonte nunha encrucillada á entrada da aldea de Vilariño, pertencente á parroquia de Urdilde, no concello coruñés de Rois.

Ano de construción: 
      Foi tallado en 1888, data gravada e identificable nas inscricións da súa base.

Autoría: 
      Os investigadores atribúen esta obra ao mestre escultor Andrés Castaño, popularmente coñecido como o Santeiro Vello de Chave.

Rara avis: 
      É unha peza moi singular, xa que pertence a unha tipoloxía escasa dentro dos cruceiros galegos, aqueles que representan o desenclavo ou descendemento de Xesús en lugar da crucifixión tradicional.

Características Arquitectónicas e Iconografía:
A Cruz (O Desenclavo): 
      De sección circular, escenifica de forma moi dramática o momento posterior á morte de Cristo. Mostra a tres figuras (Xosé de Arimatea e Nicodemo desclavando e baixando o corpo do Señor) para entregarllo á súa Nai, que agarda axeonllada aos pés. No reverso da cruz figura a Virxe María.

O Capitel: 
      De forma cuadrangular con ábaco de lados curvos e esquinas achaflanadas. 

      Está profusamente decorado con relevos de volutas, motivos vexetais, caras de anxos e querubíns, e iconografía que imita a conchas de vieira.

O Fuste (Varal): 
       Ten tramos de sección cadrada ao inicio e ao final, mentres que o corpo central é octogonal. Leva acopladas a media altura as imaxes talladas de Santo Antón de Padua e San Francisco.

A Base e Plataforma: 
      O conxunto elévase sobre unha plataforma cuadrangular disposta en tres chanzos ou gradas que sosteñen un pedestal ou basa cúbica con molduras.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 


CRUCEIRO DA COSTA - A ERMIDA - MARCÓN

 CRUCEIRO DA COSTA

A ERMIDA

MARCÓN

Cruceiro da Costa
      O Cruceiro da Costa é un monumento relixioso tradicional de arte popular catalogado en Patrimonio Galego, situado no lugar da Ermida, pertencente á parroquia de San Miguel de Marcón, no concello de Pontevedra.

     Debe o seu nome popular á gran costa sobre a que se sitúa o camiño ao saír do lugar da Ermida en dirección cara a Ponte Caldelas.

Localización: 
     Atópase nunha pequena veiga.

Estrutura: 
      Érguese sobre unha plataforma graduada con tres chanzos de planta cadrada.

Baseamento: 
     De perfil rectangular. Conta con inscricións (epígrafes) tanto na súa parte frontal como no lateral esquerdo, aínda que actualmente son ilexibles debido ao seu avanzado estado de erosión polo paso do tempo.

Varal e fuste: 
     Comeza cunha basa cunha gran moldura de toro rematada en caveto. 

       Un elemento singular é que no anverso desta basa loce gravada unha caveira sobre dúas tibias, unha representación clásica asociada á morte e á redención.

Cronoloxía: 
      Descoñecida. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA