lunes, 8 de junio de 2026

IGREXA DE SANTO ESTEVO DE PANTIÑOBRE - PANTIÑOBRE - ARZÚA

 IGREXA DE SANTO ESTEVO

PANTIÑOBRE

ARZÚA

Igrexa de Santo Estevo de Pantiñobre
      A Igrexa de Santo Estevo de Pantiñobre é un templo relixioso de orixe dezaoitesco situado na parroquia rural de Pantiñobre, pertencente ao Concello de Arzúa (A Coruña).

     Destaca pola súa arquitectura tradicional e por estar rodeada de carballeiras.

Localización: 
      Atópase no lugar do Sisto (na zona coñecida como A Igrexa), en Pantiñobre.

Arquitectura: 
      Presenta unha planta basilical clásica cunha pequena capela engadida no muro norte do ano 1793.

Patrimonio próximo: 
      A poucos metros sitúase a Capela de San Bieito ou de Santa Marta (ano 1740), que pertenceu ao antigo Pazo da Riba.

Rutas: 
      O seu contorno forma parte de varios camiños rurais e rutas de sendeirismo habituais para os afeccionados á natureza en Arzúa.
 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

RUINAS DA IGREXA DE SAN PEDRO DE VIÑÓS - A IGREXA - VIÑÓS - ARZÚA

 RUINAS DA IGREXA DE VIÑÓS

SAN PEDRO DE VIÑÓS

A IGREXA

ARZÚA

Igrexa de San Pedro de Viñós 

       A Igrexa Vella de San Pedro de Viñós é o antigo templo parroquial da aldea de A Igrexa, situada na parroquia de San Pedro de Viñós, no concello de Arzúa. 

      Na actualidade, esta edificación histórica atópase en estado de ruína e abandono completo despois de que na década de 1950 se decidise construír un novo templo nunha cota máis alta.

      Debido á gravidade do seu deterioro, a igrexa foi incluída recentemente na Lista Roja del Patrimonio da asociación Hispania Nostra.

Estrutura: 
      Trátase dunha igrexa rural de unha soa nave cun presbiterio aberto mediante un arco de medio punto e unha sancristía encostada ao muro norte.

Fachada: 
       Conta cunha porta lintelada con molduras rectas, unha xanela vertical sinxela e está rematada por unha espadana con dous arcos para campás.

Interior: 
       O templo carece totalmente de cuberta, portas e carpinterías, estando o interior a mercé da intemperie e invadido pola vexetación (principalmente loureiros). Aínda conserva os restos das mesas e bases dos antigos retablos e a pila de auga bendita.

Festas e tradicións locais
     Malia o traslado do culto, a parroquia de Viñós mantén vivas as súas celebracións tradicionais asociadas á súa identidade.

Festas de San Pedro: 
     Celébranse os días 29 e 30 de xuño (coincidindo o segundo día co Corpus).

Virxe do Carme: 

      Festéxase o domingo seguinte ás festas patronais. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

domingo, 7 de junio de 2026

CRUCEIRO DE CÁLAGO - TORRE DE CÁLAGO - VILANOVA DE AROUSA

 

 CRUCEIRO DE CÁLAGO

TORRE DE CÁLAGO

VILANOVA DE AROUSA

 Cruceiro da Torre de Cálago 
     O Cruceiro da Torre de Cálago sitúase no camiño de acceso á icónica Torre de Cálago, no municipio de Vilanova de Arousa (Pontevedra). 

     Este conxunto patrimonial representa un dos recunchos históricos máis antigos da comarca do Salnés, fortemente vencellado ás invasións viquingas e á orixe medieval da vila.

Características do Cruceiro:
     Este elemento de arquitectura relixiosa popular galega presenta unha rica iconografía tradicional

Base e plataforma: 
     O conxunto elévase sobre unha plataforma de catro graos cadrados. 

     A súa base cúbica posúe as arestas biseladas e amosa relevos moi gastados de caveiras na parte superior, un motivo clásico que simboliza a morte e o pecado.

Varal (fuste): 
     É de sección cilíndrica con acanaladuras verticais. Conta cunha imaxe tallada de Santiago Peregrino, que reflicte a directa relación deste enclave costeiro coas rutas xacobeas.

Capitel e Cruz: 
     O capitel cadrado dá paso a unha cruz latina con arestas rebajadas. 

     No seu anverso figura a imaxe de Cristo Crucificado e no reverso pódese apreciar un pequeno escudo nobiliario.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

sábado, 6 de junio de 2026

ERMIDA DE SAN XOÁN DE NAVAS - A CORREDOIRA - PANTIÑOBRE - ARZUA

 ERMIDA DE SAN XOÁN DE NAVAS

A CORREDOIRA

PANTIÑOBRE

ARZUA

 Ermida de San Xoán de Navás.
       A Ermida de San Xoán de Navás (tamén coñecida como Capela de San Xoán de Navas) é un pequeno santuario relixioso rodeado de lendas, situado nunha fermosa fraga e carballeira no lugar da Corredoira, na parroquia de Pantiñobre (Concello de Arzúa).

Orixe e Lenda de San Xoán de Navás:
      Aínda que non hai moitos documentos escritos que detallen a súa construción, a tradición oral do ⁠Concello de Arzúa sitúa a orixe desta capela de planta basilical no ano 1804.  

       O relato popular atribúe a súa edificación á promesa dunha pastora de Bustelo (da aldea de Navás).

A perda do rabaño: 
     A pastora perdeu as súas ovellas durante unha fortísima tormenta de lóstregos, trono e sarabia.

A promesa: 
     Desesperada, implorou a protección de San Xoán Bautista e prometeu que erguería unha capela na súa honra xusto no lugar exacto onde aparecesen os animais.

O milagre: 
     O rabaño apareceu a salvo preto da aldea do Sixto. Unha variante máis máxica da lenda di que, mentres caía a treboada, as ovellas protexéronse ao redor da pastora e nese punto concreto non caeu nin unha soa pinga de choiva nin pedra.

Onde está: 
     Atópase a uns 4 quilómetros do núcleo urbano de Arzúa, collendo a estrada que vai cara a Vila de Cruces e desviándose á altura de Carballos Altos. Está moi preto do pazo de A Casa Grande de Pedride.

O conxunto: 
     A carón da capela atópanse unha cruz de madeira no centro da carballeira e unha fonte de dous caños.

Festas: 
     A parroquia de Pantiñobre celebra as súas festas na honra do San Xoán a finais de xuño (arredor do 21 de xuño), con misas solemnes e as tradicionais verbenas galegas. 

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

viernes, 5 de junio de 2026

CRUZ DO FORNIÑO - ACEVEDO - PONTE SAMPAIO

 CRUZ DO FORNIÑO

 ACEVEDO

PONTE SAMPAIO

      O itinerario que comento forma parte do Roteiro polo Patrimonio de Ponte Sampaio, un carreiro homologado que discorre pola parroquia de Ponte Sampaio, no concello de Pontevedra.

     Esta ruta destaca por combinar unha gran beleza natural cun fondo patrimonio etnográfico, civil e relixioso.

Puntos clave do percorrido:
Ponte Sampaio: 
      O punto habitual de inicio e fin da ruta, famoso pola súa Ponte Medieval sobre o río Verdugo. É o escenario da histórica batalla de 1809 contra as tropas napoleónicas.

Acevedo: 
      Unha pequena aldea do interior da parroquia á que se accede ascendendo por camiños empedrados, entre hórreos e antigos muíños de auga.

A Cruz (ou Cruz do Forniño): 

     É un histórico cruceiro de termo situado na aldea de Acevedo. 

      Marca o comezo do antigo "Camiño Vello" que conectaba a pé esta aldea con Ponte Sampaio. 

       Conta a tradición popular que os cortexos fúnebres levaban os cadaleitos abertos desde a aldea e, ao chegaren a esta cruz, rezábase un responso e pechábanse definitivamente antes de baixar ao cemiterio parroquial. 

      Se estás planificando realizar este tramo a pé, estas son as especificacións xerais:

Tipo de ruta: 

     Circular.
Distancia aproximada: 
     Entre 11 e 13,5 quilómetros no seu formato estándar.

Dificultade técnica: 
     Moderada, principalmente polo desnivel de subida desde o nivel do mar ata a zona alta de Acevedo.
Desnivel positivo: 
     Arredor de 390 - 420 metros.
Tempo estimado: 
     Entre 3 horas e media e 4 horas de caminata. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DE CASALPAIO - CASALPAIO - FRADES - A ESTRADA

 CRUCEIRO DE CASALPAIO

CASALPAIO

FRADES

A ESTRADA

     O Cruceiro de Casalpaio é unha mostra destacada do patrimonio relixioso tradicional situado no lugar de Casalpaio, dentro da parroquia de Santa María de Frades, no concello da Estrada (Pontevedra).

Características do Cruceiro:
     Este monumento destaca polos seus elementos iconográficos e estruturais catalogados no ámbito do patrimonio galego.

Tipoloxía: 
      Clasifícase como un cruceiro de tipo "Crucifixo", caracterizado por incluír a figura esculpida de Cristo no anverso da cruz.

Documentación histórica: 
     Este elemento patrimonial está recollido de xeito oficial na coñecida obra de catalogación histórica e institucional A Estrada Rural do autor Manuel Reimóndez Portela.

A contorna: 
     A parroquia onde se asenta é coñecida por albergar unha gran riqueza de arquitectura románica e etnográfica.

       A pouca distancia do núcleo de Casalpaio pódese visitar a Igrexa de Santa María de Frades, un templo que data orixinalmente do século XII e que conserva un notable cruceiro propio no recinto do seu adro.

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA