domingo, 8 de marzo de 2026

SARTEGOS DO MOSTEIRO - LONGOS VALES - MONÇAO

 SARTEGOS DO MOSTEIRO

MOSTEIRO DE LONGOS VALES

LONGOS VALES

 MONÇAO

 Igrexa de Longos Vales
      A igrexa do Mosteiro Benedictino de Longos Vales atópase a uns dezaseis quilómetros ao SE de Melgaço, en terras do veciño concelho de Monçao.

     Hoxe en dia da construción orixinal apenas resta a ábsida.

     Foi un dos mosteiros medievais máis importantes da conca do Minho cuxa existencia esta xa documentada desde os tempos do reinado de Dom Afonso Henriques.

     Foi tal a súa importancia que un dos seus abades chegou a patrocinar a construción dunha torre na muralla de Melgaço.

     O edificio, de fundación románica aínda conserva desa época unha magnifica capela maior en excelente estado de conservación.

     Esta ábsida abovedada de planta semicircular conta con canecillos e capiteis que mostran un interesante traballo decorativo cun gran volume e diversidade de elementos escultóricos.

     Nos seus motivos abundan as formas humanas e animais, dunha gran habilidade técnica do autor, favorecido tamén pola gran calidade do granito de gran fino.

     As similitudes das esculturas de Longos Vales coa catedral de Tui e a igrexa de Tomiño,  na marxe Norte do Minho, achegan a súa datación cara ao último cuarto do século XII, ademais dos elementos protogóticos no arco triunfal da ábsida.

     A nave da igrexa foi realizada no século XVII cando o mosteiro xa dependía dos xesuítas de Coimbra.

     Atópase clasificado como Monumento Nacional desde 1974.

Longos Vales
     Longos Vales é unha freguesia portuguesa do concelho de Monção, con 12,04 km² de superficie e 1.101 habitantes (2001).

     A súa densidade de poboación é de 91,4 hab/km².

Monção
     Monção é unha vila portuguesa situada no Distrito de Viana do Castelo, rexión Norte e subregión de Minho-Lima.

     É sede dun municipio de 211,51 km² e 19.957 habitantes (2001), subdividido en 33 freguesías (parroquias).

     O municipio limita ao norte con Galicia, ao leste con Melgaço, ao sur con Arcos de Valdevez, ao suroeste con Paredes de Coura e ao oeste con Valença.

     O punto máis alto do relevo de Monção é o Alto de San Antonio, con 1114 metros sobre o nivel do mar, na freguesia de Riba de Mouro.


      É ese o motivo polo cal aínda hoxe aparece, no escudo de armas desta vila, unha muller sobre unha torre tendo un pan en cada man. Ao seu ao redor obsérvase, nunha bordadura, a divisa desta vila, facendo referencia ao nome daquela heroína: «Deus ou deu, Deus ou há dado». En Monçao viviu os seus últimos anos a escritora galega Amparo Alvajar. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

PETROGLIFO DOS COUTOS - LAXOSA - GURGUEIRO - AGOLADA

 PETROGLIFO DOS COUTOS

LAXOSA

GURGUEIRO

 AGOLADA

 Laxosa
      Laxosa é un lugar da parroquia de Gurgueiro, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. 

      Segundo o INE, no 2008 tiña 14 habitantes (5 homes e 9 mulleres), o que supón unha diminución de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.

Gurgueiro
     San Miguel de Gurgueiro é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Agolada.  

Segundo o IGE en 2013 tiña 33 habitantes (19 mulleres e 14 homes) distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 76 habitantes.

Lugares de Gurgueiro
     Gurgueiro, Laxosa, San Miguel

Comarca de Deza
       A comarca de Deza é unha comarca da provincia de Pontevedra e a súa capital é Lalín. 

     Pertencen a ela os concellos de Agolada, Dozón, Lalín, Rodeiro, Silleda e Vila de Cruces. 

      A súa poboación é de máis de 40.000 habitantes. 

     O Deza coincide coa antiga comarca de País do Deza, isto é, as xurisdicións de Deza, Camba, Dozón, Trasdeza, Carbia e Valquireza.

VIDEO

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

viernes, 6 de marzo de 2026

ERMIDA DE SAN LOURENZO - RODÍS DO MEDIO - RODÍS - LALÍN

 ERMIDA DE SAN LOURENZO

RODÍS DO MEDIO

RODÍS

LALÍN

Rodís do Medio
     Rodís do Medio é un lugar da parroquia de Rodís, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. 

      Segundo o IGE, no ano 2011 tiña 26 habitantes (12 homes e 14 mulleres).

Rodís
     San Xiao de Rodís é unha parroquia do concello de Lalín. 

      Segundo o IGE en 2011 tiña 113 habitantes (58 mulleres e 55 homes), 27 menos que en 1999.Ten catro entidades de poboación,

      Está situada na confluencia dos ríos Cello e Arnego, linda con Cangas, parroquia da que antes formaba parte.

Xentilicio
     O seu xentilicio é rodiseiro.

Historia
      Rodís foi parroquia ata o plan de arranxo da diocese lucense de 1890, cando pasou a ser anexo de Santa Mariña de Cangas.


Patrimonio

     A igrexa de San Xiao de Rodís
     Antigua papeleira de Rodís
     O castro de Palio de Riba

Lugares de Rodís
      Os Chaos, O Muíño, Palio de Abaixo, Palio de Arriba, Raña, Rodís da Igrexa, Rodís do Cabo, Rodís do Medio

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CAPELA DA VIRXE DAS DORES - SIRVES - OLVEIRA - RIBEIRA

 CAPELA DA VIRXE DAS DORES

SIRVES

OLVEIRA

RIBEIRA

 CAPELA DA VIRXE DAS DORES
      Esta capela construída a principios do s. XX, está formada por unha planta cadrada á que se lle une unha capela coa planta case cadrada tamén e de menores dimensións. 

       Os seus muros son de cadeirado de granito con cuberta a dúas augas de tella plana, substituíndo á cuberta orixinal que probablemente sería de tella curva do país. 

      A fachada é dunha composición moi simple, con cornixas a dúas augas interrompidas no vértice por unha pequena peaña sobre a que descansa un arco de medio punto que sostén a campá. 

      Nela ábrese unha sinxela porta de forma rectangular. 

       No interior podemos ver un púlpito en esquina pegado ao arco de acceso ao presbiterio.

Acceso
     Dende Ribeira, tomaremos a estrada xeral C-550 en dirección a Porto do Son e Noia. 

     A uns 5 km chegamos ao cruzamento de Oleiros. 

       Tomaremos a pista da esquerda que indica Corrubedo. Pasado o lugar de Bretal (2 km), a uns 150 m aparecerá un cruzamento cunha pista á esquerda cun indicador a Sirves, lugar onde se atopa a capela. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

MUIÑOS NO RÍO ASNEIRO - LOUSADO - LOEDA - PIÑOR

 MUIÑOS NO RÍO ASNEIRO

RÍO ASNEIRO

LOUSADO

LOEDA

PIÑOR

 Río Asneiro
      O río Asneiro ou Arneiro nace en Dozón e xúntase co Deza na parroquia de Cristimil, no concello de Lalín.

Historia
       Na Idade Media o actual río Asneiro era chamado Dezón (hoxe Dozón). 

      Na Carta Xeométrica de Galicia de Domingo Fontán, do século XIX, aparece rotulado como Río Deza. 

        Este erro na denominación pasou a moita cartografía posterior e á rotulación viaria.

Lousado
      Lousado é un lugar da parroquia de Loeda, no concello ourensán de Piñor na comarca do Carballiño. 

     Segundo o IGE, en 2023 tiña 33 habitantes (17 homes e 16 mulleres).

      En Lousado existe unha antiga fábrica de papel inaugurada en 1840.

Lugares de Loeda
   Carpaceiras, Casandulfe, Lousado, Outeiro, Ovenza, A Seca, Torguedo, A Torre, Vilanfesta

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA