viernes, 5 de diciembre de 2025

CRUCEIRO DA IGREXA DE GODÓNS - GODÓNS COVELO

 CRUCEIRO DA IGREXA 

GODÓNS

COVELO

Godóns
      Santa María de Godóns é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Covelo na comarca da Paradanta.  

     Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 252 habitantes (146 mulleres e 106 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 295 habitantes.  

     Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 148 habitantes, sendo 71 homes e 77 mulleres.

Información
     Esta parroquia atópase a 10 quilómetros da capital do concello. 

     A gandaría unida á agricultura minifundista en desaparición considérase a súa principal actividade, mais agora a concentración parcelaria que posúe a zona aumentou as superficies cultivábeis. 

      Dende os seus cumios, sobre todo o monte Collado, pódese observar unha paisaxe da parroquia.

     Godóns posúe, amais, unhas antigas vías empedradas e unha ponte medieval que atravesa o río Tea.

Lugares de Godóns
      A Bugariña, Cardezana, Cernadela, Chan de Souto, Costa, As Covilloas, O Lomedro, Pardellas, O Petouto, A Portela, Sutibal, Vilar   

Comarca da Paradanta
     A comarca da Paradanta é unha comarca galega situada na provincia de Pontevedra. 

     A ela pertencen os concellos de Arbo, A Cañiza (a súa capital), Covelo e Crecente. 

     Limita ao norte coas comarcas de Vigo e do Ribeiro, ao leste con esta última e coa de Terra de Celanova, ao sur con Portugal e ao oeste coa do Condado. 

     Ocupa unha extensión de 339,85 quilómetros cadrados e contaba cunha poboación de 12.060 habitantes no ano 2020. 

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

jueves, 4 de diciembre de 2025

MONUMENTO A VALERIANO VALVERDE DA TORRE - RÍO TEA - MONDARIZ

MONUMENTO

A 

VALERIANO VALVERDE DA TORRE

RÍO TEA

MONDARIZ

     No paseo que discorre pola beira do río Tea ao seu paso por Mondariz Balneario ai unha lápida na que pode lerse: "Aquí faleceu Valeriano Valverde da Torre. 30-6-1962. Aos 9 anos. D.E.P." 

        No pobo teñen recordo do que sucedeu no 30 de xuño de 1962. 

       Un neno de nove anos afogouse ao verse sorprendido pola crecida do río mentres tentaba salvar as vacas e o carro ou iso contáse.

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

MUIÑOS DO REGO DA CASTAÑOSA - REGO DA CASTAÑOSA - AMIL - MORAÑA

 MUIÑOS DO REGO DA CASTAÑOSA

REGO DA CASTAÑOSA

AMIL

MORAÑA

Amil
      San Mamede de Amil é unha parroquia que se localiza no concello de Moraña. 

     Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 472 habitantes (253 mulleres e 219 homes), distribuídos en 16 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 522 habitantes. 

     Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 414 habitantes, sendo 197 homes e 217 mulleres.

Patrimonio histórico-artístico
      A igrexa parroquial foi construída en 1781.

      En 1892 rematouse de construír o Santuario da Virxe dos Milagres, onde se celebra o primeiro domingo despois do 8 de setembro a Romaría dos Milagres de Amil, á que asisten milleiros de peregrinos de toda Galicia.

      A tradición popular conta que todo naceu dun milagre acontecido no século XVIII. Había un labrego chamado Sebastián, que debía percorrer un longo camiño ata unha fonte afastada para conseguir a auga necesaria para regar a súa horta e a dar de beber ó seu gando, polo que rezaba con devoción á Virxe. Un día, despois de rezar pedindo axuda, púxose a cavar na terra e milagrosamente comezou a brotar un manancial. A auga era tan abondosa que mesmo lle permitiu construír un muíño que movía a auga deste manancial.

Festas
      Nesta parroquia celébrase desde 1970 a festa gastronómica do porquiño á brasa.

Lugares de Amil
      O Apedrado, Barro, Cartamil, O Castriño, A Chan, O Outeiro, A Picota, Piñeiro, Pumardatán, A Rozavella, Ruibal, Torre de Abaixo, Torre de Arriba, Vilacova 

Comarca de Caldas
      A comarca de Caldas é unha comarca galega situada na provincia de Pontevedra e a súa capital é Caldas de Reis. 

      Pertencen a ela os concellos de Caldas de Reis, Catoira, Cuntis, Moraña, Pontecesures, Portas e Valga.  

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

miércoles, 3 de diciembre de 2025

CRUCEIRO DA ALDEA - SAN MARTIÑO - GARGANTÁNS - MORAÑA

 CRUCEIRO DA ALDEA

SAN MARTIÑO

GARGANTÁNS 

MORAÑA

      Érguese entre a aldea de San Martiño e a igrexa parroquial de San Martiñó de Gargantáns, nunha encrucillada de camiños encima dun muro que ven salvar o desnivel do camiño que baixa cara á igrexa. 

       Parece ser que este cruceiro marcaba o linde das procesións que saían dende a igrexa de San Martiño, situada a uns 100 metros. 

     Por alicerce presenta tres chanzos e un pedestal cúbico cun resalte circular na parte superior. 

    A vara, que ao inicio é cuadrangular, pasa despois a octogonal en diminución conforme ascende. 

      O capitel ten un ábaco de lados convexos coas puntas en chafrán. 

      Está adobiado con volutas nas esquinas e cabeciñas de anxo con ás no medio das caras, agás na do Cristo que ten caveira ós pés. 

     A parte inferior do capitel ten forma de cono rematado con astrágalo. 

     O Cristo, baixo cartela de INRI, está pegado ó madeiro coas mans abertas. 

    No reverso está a Virxe coroada por dous anxos sentados nos brazos da cruz e un querubín aos pés que fai de peaña.

MAPA 

 

 Fuente: VICTOR MARTINEZ  

XOAN ARCO DA VELLA 





CRUZ DE SAN MARTIÑO - SAN MARTIÑO - GARGANTÁNS - MORAÑA

 CRUZ SAN MARTIÑO

SAN MARTIÑO

GARGANTÁNS

MORAÑA

San Martiño
       San Martiño é un lugar da parroquia de Gargantáns no concello pontevedrés de Moraña na Comarca de Caldas. 

      Segundo o IGE en 2015 tiña 22 habitantes (12 homes e 10 mulleres), 4 máis que en 2010, pero 6 menos que no ano 2000.

Toponimia
     O topónimo San Martiño é un haxiotopónimo referido a Martiño de Tours, e débese á presenza a carón do lugar da igrexa de San Martiño de Gargantáns.

Lugares de Gargantáns
  
   A Espedregueira, O Muíño, Paraños, San Martiño 

Comarca de Caldas
      A comarca de Caldas é unha comarca galega situada na provincia de Pontevedra e a súa capital é Caldas de Reis.

        Pertencen a ela os concellos de Caldas de Reis, Catoira, Cuntis, Moraña, Pontecesures, Portas e Valga. 

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

martes, 2 de diciembre de 2025

IGREXA DE COUSSO - COUSSO - MELGAÇO

 IGREXA DE COUSSO

COUSSO

MELGAÇO

Cousso
     Cousso e unha fregresia portuguesa do concello de Melgaço, con 7,14 km² de superficie e 361 habitantes (2001). Sua densidade de poboción e de 50,6 hab/km². 

MELGAÇO
      Esta vila naceu dun pequeno burgo crecido á sombra do castelo roquero construído en 1170, por orde de D. Afonso Henriques.

       Situada no punto máis setentrional do país, Melgaço é unha pequena e antiga vila, capital do concelho do mesmo nome, no distrito Viana do Castelo.

     Co rio Minho de paisaxe de fondo Melgaço esténdese desde o rio Minho ata as serras dá Peneda e do Soajo.

     O viño é o seu gran embaixador e as festas e romarías populares una das súas maiores atraccións.

       Posúe unha gran diversidade de valores culturais froito da súa ocupación ininterrompida, desde a prehistoria ata a actualidade. O legado arqueolóxico de Melgaço é rico e diverso, con monumentos megalíticos, arte rupestre e castros e monumentos ligados á arquitectura relixiosa, civil e militar como igrexas castelos e pontes,sendo o seu expoñente máis coñecido o castelo que preside a localidade.

       Sen esquecernos dos seus paços e casas señoriales esparexidos por todo ou concelho.

       E ademais do seu patrimonio construído, que por se só, xa merece a visita, en Melgaço tamén gozaremos da súa gastronomía, paisaxes e tradicións.

      Melgaço conta cunha moderna rede museológica composta por catro museos dedicados á historia e etnografía local ademais dun espectacular museo do cinema,con valiosas pezas de exposicion. Tambien é digna de mención a súa igrexa matriz construída no século XII.

     Moi interesantes son os tambien edificios románicos da igrexa do Convento de Paderne, Chaviaes e Nossa Senhora dá Orada. Merece unha visita a bonita aldea de Castro Laboreiro,co seu castelo roquero e as súas numerosas pontes. Neste lugar hai unha raza autóctona de can o Cao de Castro Laboreiro.

     En Melgaço podemos visitar tamén a estancia termal, situada a 4 quilómetros, encerrada nun verde val, asi como tamén unha boa oportunidade para probar o famoso Bife à Melgaço ou o excelente cabrito ao forno.

MAPA

XOAN ARCO DA VELLA