martes, 22 de septiembre de 2026

MUIÑO DE QUINTÁNS - RÍO TÉ - A ERMIDA - ARAÑO - RIANXO

 MUIÑO DE QUINTÁNS

RÍO TÉ

ARAÑO

RIANXO

Muíño de Quintáns 

     O Muíño de Quintáns e un dos puntos clave da Ruta dos Muíños do Río Té (PR-G 261), un fermoso sendeiro fluvial de baixa dificultade técnica situado no concello de Rianxo, na provincia da Coruña.

     Esta ruta destaca por discorrer baixo a densa sombra dun bosque autóctono e por albergar unha gran concentración de muíños tradicionais de auga (a conca chegou a contar con máis de 50 no século pasado).

Ubicación: 
     Rianxo, Comarca do Barbanza (A Coruña). 

Distancia: 
     O percorrido oficial lineal ten uns 4,8 quilómetros (preto de 9,4 km se se realiza en modalidade circular ou de ida e volta).

Dificultade: 
      Fácil / Baixa, o que a fai idónea para realizar en familia ou con nenos.

Contorno: 
     Ofrece unha protección excelente nos días calorosos grazas ao paraugas natural das súas árbores.

Río Té: 
      É o eixe vertebrador do sendeiro. Nace preto do Monte Muralla e desemboca na ría de Arousa. Acompaña ao camiñante con pequenas represas e saltos de auga de gran valor paisaxístico.

Muíño de Quintáns: 
     Situado na parroquia de Santa Baia do Araño, é un dos muíños de auga tradicionais máis representativos deste tramo. 

     Conta con muros de mampostería e un tellado a dúas augas.

A Ermida: 
     Punto de referencia ao norte do muíño. A zona conta co Ponte da Ermida e elementos históricos coma o Cruceiro de San Xoán e a Capela de San Xoán.

O Araño: 
      Parroquia de Rianxo de gran patrimonio etnográfico. Nas súas proximidades atópase o famoso Hórreo do Araño, considerado un dos máis longos de Galicia.

Rianxo: 
      O concello costeiro que acolle todo este contorno natural, ideal para rematar a xornada gozando do seu paseo marítimo e a súa gastronomía mariñeira.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

lunes, 21 de septiembre de 2026

ERMIDA DA VIRXE DE GRACIA - BOSQUE DA HERRERIA - SAN LOURENZO DO ESCORIAL

 ERMIDA DA VIRXE DE GRACIA

BOSQUE DA HERRERIA

SAN LOURENZO DO ESCORIAL

A Ermida da Virxe de Gracia
       A Ermida da Virxe de Gracia (coñecida en castelán como Ermita de Nuestra Señora de Gracia) é un pequeno templo de culto católico situado en pleno Bosque da Herrería, unha paraxe natural e histórica protexida de gran valor botánico contigua ao Real Mosteiro de San Lourenzo de El Escorial, na Comunidade de Madrid.

       A diferenza do templo urbano onde descansa a imaxe o resto do ano (o Santuario da rúa Floridablanca), esta edificación rodeada de carballos e piñeiros serve como punto neurálxico para a festividade local. 

       A edificación actual foi levantada por subscrición popular entre 1946 e 1947 empregando sillería de granito e tellado de pizarra, rendendo homenaxe ao estilo sobrio da arquitectura herreriana clásica da zona.

A Romaría da Virxe de Gracia: 
       Celébrase anualmente o segundo domingo de setembro e está declarada Festa de Interese Turístico Nacional. 

       Consiste nun multitudinario cortexo con carretas tiradas por bois que traslada a imaxe da patroa desde o pobo ata os terreos da ermida, onde os veciños gozan dunha xornada de campo, misas e bailes tradicionais como o rondón.

Contorna e sendeirismo: 
       A ermida está situada xunto a unha área recreativa provista de fontes e merendoiros. 

     É o punto de partida ou paso obrigatorio para populares rutas a pé pola batedura das Machotas, incluíndo a famosa subida cara á Cadeira de Felipe II (Silla de Felipe II), o miradoiro granítico desde onde o monarca contemplaba as obras do Mosteiro.

Acceso e visitas: 
      Sitúase na Estrada da Herrería. 

     A contorna exterior e os camiños forestais son de acceso libre durante todo o ano. 

     Dispón de zonas de aparcamento reguladas nas proximidades do bosque.

 MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

sábado, 19 de septiembre de 2026

CRUCEIRO PETO DE LAXOSO DE ARRIBA - LAXOSO - PONTE CALDELAS

PETO CRUCEIRO DE LAXOSO DE ARRIBA
 LAXOSO DE ARRIBA 
LAXOSO
PONTE CALDELAS 

Cruceiro-Peto de Laxoso de Arriba
      O Cruceiro-Peto de Laxoso de Arriba é un emblemático conxunto monumental da arquitectura popular e relixiosa galega situado no lugar de Laxoso de Arriba, no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra). 

     Este conxunto destaca por fusionar de maneira moi estreita as funcións dun cruceiro tradicional coas dun peto de ánimas (monumento para a ofrenda polas almas do purgatorio).

Estrutura e Composición: 
      O monumento elévase sobre un chanzo de sección cuadrangular. 

      A súa base paralelepípeda dá paso a unha cornixa ou repisa de pedra que funciona como mesa de ofrendas. 

       Sobre ela aséntase o retablo pétreo das ánimas e o propio fuste do cruceiro.

O Cruceiro: 
     Conta cun varal ou fuste cilíndrico que remata nun capitel con forma de tronco de pirámide invertida, decorado con volutas e motivos vexetais. 

       A cruz é de sección cadrada; no seu anverso mostra a imaxe tallada de Cristo crucificado baixo a cartela de INRI, mentres que o reverso presenta a Virxe orante sobre unha peaña con forma de anxo.

O Peto de Ánimas: 
     Ao lado do retablo de pedra, o conxunto compleméntase cun pequeno peto de madeira que alberga unha representación dun anxo alado xunto a tres ánimas entre chamas. 

     Este elemento substituíu no seu día a unha hucha de esmolas máis antiga que se situaba no muro dunha casa xa desaparecida fronte ao monumento.

       Coma outras construcións de máis de un século na comunidade autónoma, este conxunto etnográfico atópase protexido pola lexislación de patrimonio cultural de Galicia.  

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DO PORTAL DE PORTAS - XUSTÁNS - PONTE CALDELAS

 CRUCEIRO DO PORTAL DE PORTAS

XUSTÁNS

PONTE CALDELAS 

 Cruceiro do Portal de Portas
       O Cruceiro do Portal de Portas (coñecido tamén a nivel popular como Cruceiro do Sobreiro) é unha peza do patrimonio etnográfico galego catalogada na plataforma Patrimonio Galego.

      Atópase situado no lugar do Sobreiro, pertencente á parroquia de San Martiño de Xustáns, no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra). 

      As referencias a "Sobredo" ou "Portal de Portas" están ligadas á microtoponimia e aos camiños tradicionais e encrucilladas da zona.

Plataforma e base: 
      Arranca sobre un único chanzo de sección cadrada. 

       A base propiamente dita é cúbica, ten as súas arestas rebajadas e conta cunha inscrición histórica desgastada na que se le: “ESTA OB…R MANDO HA CER ANO”.

Fuste (Varal): 
        Presenta unha sección octogonal ben definida.

 Capitel: 
     É de forma cúbica e está integrado directamente na mesma peza do varal.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO PETO DE ALDEA DE ABAIXO - BORELA - CERDEDO COTOBADE

 CRUCEIRO PETO DE ALDEA DE ABAIXO

ALDEA DE ABAIXO

BORELA

CERDEDO COTOBADE

 Cruceiro con Peto de Ánimas da Aldea de Abaixo
        O Cruceiro con Peto de Ánimas da Aldea de Abaixo é un monumento patrimonial singular da arquitectura rural galega, situado no lugar da Aldea de Abaixo, dentro da parroquia de San Martiño de Borela, no concello de Cerdedo-Cotobade (Pontevedra).

       Este monumento destaca principalmente porque conta cun pedestal de base piramidal triangular, unha característica moi pouco común que o converte no único cruceiro con este tipo de base en todo o municipio.

Características: 
        O conxunto atópase integrado formando parte dun muro de pedra do contorno rural.

O Peto de Ánimas: 
     É de tipo pechado. Conta cunha pequena fornela arqueada (onde tradicionalmente se colocaban as figuras do purgatorio ou santos).

       Xusto debaixo amosa o oco para o caixón das esmolas, o cal aparece dividido en dúas seccións para a recollida de ofrendas.

O Fuste e a Cruz: 
      Sobre o peto apóiase o mencionado prisma triangular de pouca altura que serve de base. Deste arranca un fuste de sección cilíndrica. 

       O capitel é moi sinxelo, de forma cadrada e sen ornamentación, sobre o que se eleva unha cruz cadrada rematada en volutas.

Imaxinería: 
        A diferenza doutros cruceiros da comarca, este exemplar carece de imaxes esculpidas de santos ou da crucifixión na súa cruz.

       Este tipo de construcións conxuga a función protectora dos cruceiros nos camiños coa devoción ás almas do purgatorio propia dos petos de ánimas, sendo un excelente exemplo da etnografía e o arte popular galego.

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA