MUIÑO NO RÍO SARELA - RÍO SARELA - CARRAIS - HERBOGO - ROIS

 MUIÑO NO RÍO SARELA

RÍO SARELA

CARRAIS

HERBOGO

ROIS 

O Enclave Etnográfico e o seu Contorno Carrais e Herbogo. 

        Carrais é un pequeno núcleo de poboación rural dividido tradicionalmente en Carrais de Arriba e Carrais de Abaixo, Herbogo, Rois. 

      Atópase integrado na parroquia de Herbogo, no Concello de Rois.

O río Sarela en Rois: 
      Aíache o río Sarela é moi coñecido polo seu paseo fluvial e pasado industrial en Santiago de Compostela , este continúa o seu curso cara ao sur de camiño ao río Sar. 

      No seu tramo por Rois, crea un ecosistema de ribeira frondoso e cheo de vexetación autóctona.

Muíño no Río Sarela (Carrais): 
     Coma moitos outros muíños da comarca do Sar, esta construción tradicional de pedra aproveitaba a forza da auga para a moenda do millo e do trigo locais. 

        Hoxe en día, este patrimonio etnográfico atópase integrado na paisaxe natural, testemuñando o pasado agrícola do concello.

     A zona de Herbogo e as marxes do Sarela en Rois son moi estimadas por afeccionados ao sendeirismo que buscan espazos tranquilos e pouco masificados.

Ruta dos Muíños e Ribeiras: 
       O concello conta con camiños que conectan os cursos fluviais da zona (coma o río Sarela, o Sar ou o rego de Buxán) e que permiten descubrir igrexas parroquiais coma a de San Pedro de Herbogo e antigos muíños escondidos no bosque.

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

 

RUINAS DA CAPELA DA SAÚDE - BRALO - AUGASANTAS - ROIS

 RUINAS DA CAPELA DA SAÚDE

BRALO

AUGASANTAS

ROIS

Ruinas da Capela da Nosa Señora da Saúde
     A Capela da Nosa Señora da Saúde, tamén coñecida historicamente como Capela da Virxe da Mercede, é un pequeno templo relixioso en estado de abandono e ruína situado no lugar de Bralo, pertencente á parroquia de Augasantas, no concello coruñés de Rois.

Fundación: 
     O templo orixinal foi fundado no ano 1777 por iniciativa de Estebo Xens. 

Arquitectura:
     Presentaba unha tipoloxía sinxela de planta rectangular cun pequeno cuberto ou alpendre que protexía a entrada.

     No cumio do tellado (na unión das tres augas) alzaba unha pequena espadana deseñada para acoller unha soa campá. 

Estado actual: 
     Hoxe en día atópase en estado de ruína, sen cuberta e coa vexetación invadindo os seus muros de pedra. 

     A súa situación de abandono espertou nos últimos anos diversas reclamacións veciñais e de colectivos patrimoniais galegos (como o espazo de divulgación de Xoán Arco da Vella) que demandan a limpeza e consolidación das súas estruturas para evitar o derrame total. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SAN MIGUEL DA COSTA - COSTA - ROIS

 IGREXA DE SAN MIGUEL DA COSTA

COSTA

ROIS

 Igrexa parroquial de San Miguel da Costa
      A Igrexa parroquial de San Miguel da Costa é un templo histórico de orixe medieval situado no lugar do Pazo, dentro da parroquia de Costa no concello de Rois (A Coruña, Galicia). 

     Este elemento patrimonial forma parte das rutas de interese cultural das Terras de Iria e atópase vinculado ás variantes do Camiño de Santiago Portugués.

Arquitectura: 
     A súa fábrica orixinal é de estilo románico (século XII), aínda que foi sometida a múltiples modificacións arquitectónicas co paso dos séculos. 

     Conta cunha nave de planta rectangular e destaca visualmente por ter un acceso ou saída exterior cara ao seu campanario.

Patrimonio interior: 
     No seu interior destaca de xeito especial un retablo barroco de finais do século XVII, así como unha valiosa figura exenta dedicada a San Miguel Arcánxo.

 O Cruceiro da Costa: 
     A un lado do templo localízase un singular cruceiro tradicional integrado no conxunto etnográfico local xunto con diversas construcións de arquitectura relixiosa da comarca. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO E PETO DE ÁNIMAS DAS BAZOCAS - PORTO - VERDUCIDO - A LAMA.

 CRUCEIRO E PETO DAS BAZOCAS

PORTO

VERDUCIDO

A LAMA 

Cruceiro e Peto de Ánimas das Bazocas
      O Cruceiro e Peto de Ánimas das Bazocas é un destacado conxunto arquitectónico de arte sacro popular galego, construído en 1879.

     Está situado nun cruzamento de camiños no lugar do Porto, pertencente á parroquia de Verducido, no concello da Lama (Pontevedra).

Características do Conxunto
      O Peto de Ánimas: 
     É de tipo pechado e conta cun retablo de pedra policromada que representa tres ánimas entre as chamas do Purgatorio. 

     Conserva a mesa sobresaínte e o oco para as esmolas dos fieis.

O Fuste e a Simboloxía: 
      O varal ou columna ten 16 caras. 

      No seu relevo destacan dúas serpes enroscadas, unha delas morde unha caveira con tibias e a outra morde a árbore do Ben e do Mal (ou do Paraíso).

A Cruz: 
      Amosa no seu anverso a imaxe de Cristo crucificado baixo a cartela de INRI, mentres que o reverso exhibe a Virxe en oración escoltada por dous anxos. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

CRUCEIRO DE SABACEDO - SAN MARTIÑO DE ERMEDELO - ROIS

 CRUCEIRO DE SABACEDO

SAN MARTIÑO DE ERMEDELO

SABACEDO 

ROIS

Cruceiro de Ermedelo
     Na parroquia de San Martiño de Ermedelo, no concello de Rois (A Coruña), o patrimonio relixioso destaca a través das catalogacións oficiais do catálogo de Cruceiros de Galicia. 

     O elemento máis representativo desta contorna é o Cruceiro do cemiterio de Ermedelo.

Características do Cruceiro de Ermedelo:
     Este monumento responde á tipoloxía clásica galega de "Crucifixo".

A Cruz: 
     De sección circular e aspecto leñoso con nós esculpidos.

Anverso: 
     Mostra a figura de Cristo crucificado con tres cravos, as mans pechadas, a cabeza inclinada á dereita e o pano de pureza anoado cunha corda.

Reverso: 
     Conta coa imaxe da Virxe Dorosa sobre unha peaña sostida por un querubín.

Fuste e Base: 
     O varal é de sección cadrada nos extremos e octogonal no centro, apoiado sobre unha base cúbica con molduras que hoxe sostén unha placa de bronce. Aséntase sobre unha plataforma de dous graos.

Historia: 
     Foi mandado construír orixinalmente pola casa de Sánchez Lago. Inicialmente estaba no campo da festa do lugar antes de ser trasladado á súa localización actual no recinto parroquial.

Contexto Xeográfico e Patrimonial
     Ermedelo conta con outros cruceiros catalogados nos seus diferentes núcleos de poboación (como o de Sabacedo ou o do Barreiro), que conviven xunto á Igrexa de San Martiño de Ermedelo, un templo de planta de cruz latina do século XVIII con trazos neoclásicos e barrocos.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DA IGREXA DA COSTA - IGREXA DE SAN MIGUEL DA COSTA - PAZO - ROIS

 CRUCEIRO DA IGREXA DA COSTA

IGREXA DE SAN MIGUEL DA COSTA

PAZO

ROIS 

Cruceiro da Igrexa
      O Cruceiro da Igrexa sitúase a carón da igrexa parroquial de San Miguel da Costa, no lugar do Pazo, dentro do concello de Rois (A Coruña).

Ubicación: 
       Parroquia de San Miguel da Costa, no concello de Rois.

Elementos destacados: 
      O conxunto inclúe a igrexa parroquial de San Miguel, o pazo barroco que lle dá nome ao lugar e varios elementos de arquitectura relixiosa tradicional.

Catalogación: 
      Este patrimonio forma parte das rutas de interese cultural, histórico e etnográfico da comarca das Terras de Iria. 

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DA AMAÑECIDA - AMAÑECIA - SAN XULIÁN DE LUAÑA - BRIÓN

 CRUCEIRO DA AMAÑECIDA

AMAÑECIDA

SAN XULIÁN DE LUAÑA

BRIÓN

 Cruceiro da Amañecida
     O Cruceiro da Amañecida é un senlleiro monumento relixioso situado na aldea de Amañecida, pertencente á parroquia de San Xulián de Luaña, no concello coruñés de Brión.

     Este ben etnográfico destaca polo seu gran valor histórico, as súas transformacións no tempo e a súa simboloxía.

Características: 
       Trátase dun cruceiro de capela.

      Este tipo de monumentos son moi característicos da zona xeográfica que abrangue a península de Barbanza e municipios limítrofes coma Dodro, Rois, Ames e Brión.

Mutilación e reforma: 
      O monumento sufriu unha mutilación no pasado. Debido a isto, a súa parte superior foi modificada e substituída por unha cruz sinxela de pedra no ano 1882.

O Fuste (Varal): 
     No corpo da columna destaca un relevo labrado que amosa a figura dun monxe ou un bispo portando un báculo, iconografía que se atribúe comunmente a San Martiño de Tours.

O Capitel: 
     Presenta un estilo liso no que sobresae unicamente unha figura esculpida na cara frontal, que se atopa bastante desgastada polo paso do tempo e representa a cabeza dun anxo con alas.

Ubicación e Importancia ViariaLocalízase nunha encrucillada estratéxica:  

     O cruzamento da estrada actual co antigo camiño medieval que conectaba aos veciños da parroquia co histórico Mosteiro de San Xusto de Toxosoutos (Lousame) e que posteriormente continuaba o seu trazado en dirección cara a Noia.

A parroquia de Luaña caracterízase precisamente por albergar unha das maiores concentracións de cruceiros de todo o municipio, servindo historicamente como guías espirituais e xeográficas nos vellos camiños de Brión.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA