sábado, 14 de marzo de 2026

CRUCEIRO DE ÁNIMAS DO CEMITERIO DE SAN SALVADOR DE POIO - SAN SALVADOR DE POIO - POIO

 CRUCEIRO DE ÁNIMAS DO CEMITERIO

SAN SALVADOR DE POIO

POIO

 San Salvador de Poio 
     San Salvador de Poio é unha parroquia que se localiza no concello de Poio. 

       Segundo o IGE, en 2022 tiña 7.642 habitantes (3.790 homes e 3.852 mulleres), distribuídos en 18 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 5.152 habitantes.

Poio
       Poio (do latín podium, altura, montículo, fai referencia a un lugar elevado con boas vistas é un concello da comarca de Pontevedra, na provincia do mesmo nome. 

     Segundo datos do IGE no ano 2015 tiña unha poboación total de 16.842 habitantes (homes: 8.326, mulleres: 8.516). O seu xentilicio é poiense.

     Sitúase na banda norte da ría de Pontevedra, pertencente ás denominadas Rías Baixas. Ten unha superficie de 34,17 km². 

      Limita ó leste co concello de Pontevedra (límite natural marcado polo río Lérez), polo oeste cos concellos de Meaño, Meis e Sanxenxo, polo norte co concello de Meis e polo sur coa ría de Pontevedra. 

       Destaca a presenza do monte Castrove que marca o límite natural co concello de Meis, o punto máis elevado do municipio con 613 metros de altitude. 

       Na aba deste monte está o bosque de sequoias de Poio. 

      Na ría de Pontevedra atópase a illa de Tambo, tamén pertencente ó concello de Poio.

Parroquias
      Combarro (San Roque), Poio (San Salvador), Poio (San Xoán), Raxó (San Gregorio), Samieira (Santa María)

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

CASTRO PENEDO DOS MOUROS - LOURIDO - SALVATERRA DO MIÑO

 CASTRO PENEDO DOS MOUROS

LOURIDO

SALVATERRA DO MIÑO

 Castro formado por grandes pedras e covas
      Un dos castros máis singulares de toda Galicia atopámolo en Salvaterra de Miño, é o coñecido como Castro Penedo dos Mouros ou Castro de Lourido, pola parroquia na que se sitúa.

A monumentalidade das rocas
      O que máis chama a atención da zona cando imos visitar o castro de Lourido son as grandes formacións rochosas que forman o conxunto, a esencia pura deste lugar e que o diferencia de calquera outros castros da provincia. 

      As covas, as cavidades rochosas e a croa deste lugar de Salvaterra fano especial e convérteno nun lugar tamén envolvido por un halo mitolóxico.

       A poboación castrexa adaptouse ás características xeográficas do lugar, un espazo que presenta sinais de vida desde a prehistoria cos petróglifos próximos, ata a propia civilización romana da que se conservan restos ata dunha vila con hipocausto.

     Unha visita ao Penedo dous Mouros é un repaso á historia de Galicia, empezando polo que se considera unha posible mámoa ata os restos pouco investigados da vila romana. 

      O castro en si está datado na Idade de Ferro e estímaselle unha extensión de 40 hectáreas con estrutura defensiva a base de fosos e terrapléns. 

      Entre a vexetación do lugar distínguense aínda a planta dalgunha vivenda castrexa.

 Comarca do Condado
     A comarca do Condado é unha comarca galega situada na provincia de Pontevedra e a súa capital é Ponteareas.

      Pertencen a ela os concellos de Mondariz, Mondariz-Balneario, As Neves, Ponteareas e Salvaterra de Miño. 

VIDEO

MAPA 

 

 

Fuente: Web Paxinas Galegas 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

CRUCEIRO DE SAN CIBRÁN - LUSQUIÑOS - TOMEZA - PONTEVEDRA

 CRUCEIRO DE SAN CIBRÁN

CAPELA DE SAN CIBRÁN

LUSQUIÑOS

TOMEZA

PONTEVEDRA

 Lusquiños
     Lusquiños é un lugar da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra.

     Segundo o IGE, en 2022 tiña 413 habitantes (191 homes e 222 mulleres).

Tomeza
      San Pedro de Tomeza é unha parroquia situada no suroeste do concello de Pontevedra. 

Segundo o padrón municipal de 2017 tiña 1000 habitantes (472 homes e 528 mulleres), 104 menos ca en 1999. Ten once entidades de poboación.

Xeografía
       Limita coas parroquias de Salcedo, Marcón, Mourente e A Canicouva, á que pertenceu cando era concello de seu. 

       A parroquia está atravesada pola ruta portuguesa do camiño de Santiago, que transcorre paralela ao río dos Gafos.

Historia
      No seu momento pertenceu ao concello de Mourente.

Festas e Romarías
       A ermida de San Cibrán está situada no monte do mesmo nome. O luns de Pascua celébrase unha romaría na honra do santo. Segundo a tradición, para afastar o meigallo cómpre dar sete voltas á capela tirando sete pedras no seu tellado. No templo hai unha imaxe da Virxe da Peregrina.

       As festas parroquiais de San Pedro celébranse o 28 e 29 de xuño no lugar de Lusquiños.

       A parroquia é terra de canteiros. O mestre Daniel, célebre canteiro de Tomeza, autor entre outras pezas das escaleiras da Casa do Concello de Pontevedra.

      O primeiro domingo de agosto celébrase a Festa do Canteiro, homenaxeando cada ano o labor dun escultor da pedra. 

Lugares de Tomeza
     O Alcouce, A Carballa, O Casal do Río, Lusquiños, O Marco, O Pobo, O Pombal, Pumariño, San Pedro, A Valadiña

MAPA 

 

XOAN ACO DA VELLA 

viernes, 13 de marzo de 2026

CRUCEIRO DO CEMITERIO DE TOUTÓN - TOUTÓN - MONDARIZ

CRUCEIRO DO CEMITERIO

TOUTÓN

MONDARIZ

Toutón
      San Mateo de Toutón é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz.  

       Segundo o INE en 2013 tiña 304 habitantes (166 mulleres e 138 homes) -179 menos que en 1999, distribuídos en 5 entidades de poboación.

Patrimonio
      Detalle do cruceiro de fóra do adro de Toutón (Virxe das Angustias co Cristo morto no colo).

      A igrexa de San Mateo de Toutón data de 1711 (na inscrición da fachada figura a data 1713), está situada no barrio de Casco, onde tamén hai unha capela. De planta rectangular e tellado a dúas augas, a fábrica é de cantaría de granito con contrafortes nos muros laterais e corpo posterior diferenciado a xeito de ciborio rústico tipo torre, ameado e con desaugadoiros pétreos. A fachada principal ten no lateral esquerdo a torre campanario de planta cadrada e dous corpos (o superior quizais posterior). Na fronte da fachada atópanse dúas pilastras laterais. A porta é alintelada e flanqueada por dúas pilastras caixadas con chapiteis xónicos que aturan un friso con detalles vexetais e por riba un frontón triangular partido, cunha fornela coa imaxe de San Ramón cunha cartela con inscrición. Enriba un ocelo. Na cumieira áchase a imaxe do patrón da parroquia: San Mateo. A sancristía áchase no muro sur.

       É de salientar o cruceiro do adro considerado Ben de Interese Cultural galego, cunha plataforma de tres chanzos cuadrangulares (o máis baixo soterrado polo asfalto). O pedestal ten as arestas rebaixadas e fiugura a data na que foi ergueito: 1711, practicamente á vez que igrexa. Salienta o fuste cilíndrico e o chapitel corintio con volutas nos cantos, fileira dupla de follas e flor central en cadansúa face. A cruz é de sección cadrada coas arestas achafranadas. Nunha das caras a imaxe de Xesús Cristo crucificado coa cartela de INRI, e na outra a Virxe das Angustias co fillo morto no colo.

Festas
      Toutón celebra unha festividade na honra de Santa Marta o 29 de xullo e o 24 de xuño na honra de San Xoán do Xisto.

       Desta parroquia é o grupo Pandeireteiras de Toutón.

Lugares de Toutón
      Aboal, Casco, Festín, Lordelo, Portacurbo  

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

CRUCEIRO DO CEMITERIO - SANTO ANDRÉ DE VEA - A ESTRADA

 CRUCEIRO DO CEMITERIO

SANTO ANDRÉ DE VEA

A ESTRADA

Santo André de Vea
     Santo André de Vea é unha parroquia que se localiza no concello da Estrada. 

     Segundo o IGE en 2011 tiña 384 habitantes (215 mulleres e 169 homes), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 449 habitantes.

Patrimonio
    Igrexa de Santo André de Vea, conserva do románico dous canzorros e un gran contraforte.
    No cemiterio hai un antigo cruceiro, datado en 1625.

Comarca de Tabeirós - Terra de Montes
     A comarca de Tabeirós - Terra de Montes é unha comarca galega situada na provincia de Pontevedra. 

     Pertencen a esta comarca os concellos da Estrada e Forcarei.  

     A comarca está formada por dúas bisbarras diferenciadas: por unha banda, Tabeirós (integrada polo concello da Estrada); e pola outra, unha gran parte da comarca histórica de Terra de Montes.

Situación
     Esta comarca de 450,39 km² sitúase entre as Terras do Deza e as da costa e nela distínguense dúas unidades xeográficas distintas: a Terra de Tabeirós ao norte, que forma parte do val do Ulla, e a zona montañosa da Terra de Montes ao sur. 

 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA