sábado, 2 de mayo de 2026

PETO DA IGREXA DE SOUTOMAIOR - SOUTOMAIOR

 PETO DA IGREXA

IGREXA DE SOUTOMAIOR

SOUTOMAIOR

   Peto de ánimas
   Chámanse petos de ánimas a unha das manifestacións materiais do culto aos mortos e son, xeneralmente, sinxelos monumentos de piedade popular asociados á idea do purgatorio.

    En Galicia é frecuente atopalos en camiños, encrucilladas, atrios de igrexas, etc.

     Os historiadores e etnógrafos sitúan a súa aparición a partir da Contrarreforma, datándose os máis antigos no século XVII, aínda que non sería ata o século XVIII cando se constrúan con máis profusión.

     A súa finalidade é a de ofrecer esmolas de todo tipo ás ánimas do Purgatorio, sendo o seu castigo temporal e podendo así alcanzar o Ceo.

    En compensación, unha vez liberadas intercederán por quenes realizaron as ofrendas.

     As esmolas non eran de carácter estrictamente monetarias, tamén podía tratarse de produtos agrícolas.

     Os petos de ánimas adoitan estar construídos en pedra cunha cruz no alto, polo xeral con imaxes das ánimas no lume do purgatorio e unha figura que as vela (santo, rei ou bispo).

     Na parte frontal aparece un peto para depositar a esmola e protexido cunha reixa ou un cristal.

Algúns levan lendas do tipo:
     Un alma tes e non máis, si a pérdes que farás...   

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 


viernes, 1 de mayo de 2026

A ATALAIA OU FORTE DE SAN SALVADOR - MONTERREI

 A ATALAIA

FORTE DE SAN SALVADOR

MONTERREI

      A Atalaia (ou Forte da Atalaia) e o Forte de San Salvador son fortificacións auxiliares situadas nas inmediacións do Castelo de Monterrei, no concello de Monterrei, Ourense.

        Ambas as estruturas foron construídas no século XVII para reforzar a defensa da fortaleza principal fronte aos conflitos con Portugal, especialmente durante a Guerra de Restauración portuguesa.

       Características: É unha pequena torre-fortaleza de planta cuadrangular situada a uns 600 metros ao noroeste do castelo principal. 

      Foi rematada en 1664, como testemuña unha inscrición nun dos seus muros. 

       A súa función era protexer o flanco máis débil da ladeira e asegurar a fonte de auga doce que abastecía o complexo.

      Forte de San Salvador: Situado no Alto de San Salvador, trátase dun fortín cunha estrutura estrelada de cinco baluartes, hoxe en gran parte documentado a través dos seus cimentos e restos arqueolóxicos.

      Contexto Defensivo: Estas fortificacións formaban, xunto co castelo de Monterrei, un "nó defensivo" estratéxico para vixiar a fronteira e previr ataques de artillaría desde os outeiros próximos.

     Localización: Atópanse nun cerro fronte á acrópole de Monterrei, dominando o val do Támega.

     Rutas: Existe unha popular ruta de sendeirismo que conecta o Castelo de Monterrei coa Atalaia e o Alto de San Salvador.

      Contorno: Desde estes puntos obtéñense algunhas das mellores vistas panorámicas da comarca de Verín e da fronteira portuguesa. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SANTA MARÍA DE LEBOREIRO - LEBOREIRO - MELIDE

 IGREXA DE SANTA MARÍA DE LEBOREIRO

LEBOREIRO

MELIDE

Igrexa de Santa María de Leboreiro

        A Igrexa de Santa María de Leboreiro, situada no concello de Melide, é unha das xoias arquitectónicas máis significativas do Camiño Francés. 

      Este templo do século XIV destaca por ser un exemplo clave da transición entre o estilo románico e o gótico.

Arquitectura: 

      Presenta unha nave rectangular cun ábsida circular de tradición románica.

Portada principal: 

      O elemento máis distintivo é o seu tímpano, que amosa unha escultura en altorrelevo da Virxe co Neno, flanqueada por dous anxos.

Pinturas murais: 

      No interior consérvanse frescos do século XVI que representan escenas como a flaxelación de Cristo e o martirio de San Sebastián.

Patrimonio do Camiño: 

      Está declarada como Hito Patrimonial do Camiño de Santiago pola súa relevancia histórica e artística na ruta xacobea.Información para visitantes

Localización: 

       Atópase na aldea de O Leboreiro, na etapa que vai de Palas de Rei a Melide.

       Nas proximidades, tamén podes ver o antigo hospital de peregrinos, fundado polos señores de Ulloa no século XV, e un fermoso ponte medieval sobre o río Seco ao saír da aldea. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

LENDA DE SANTA MARÍA DE LEBOREIRO - LEBOREIRO - MELIDE

LENDA DE SANTA MARÍA DE LEBOREIRO
LEBOREIRO
MELIDE
 

 A Fonte de Santa María de Leboreiro
       A Fonte de Santa María do Leboreiro, concello de Melide (A Coruña). Sitúase nas proximidades da estrada N-547 (Lugo-Santiago). 

      Sobre ela existe unha lenda relacionada coa Virxe María, máis en concreto cunha imaxe dela que hai no interior da igrexa parroquial. A lenda fai mención a que dita imaxe foi atopada na fonte, e trasladada ata a igrexa. Pero desaparecía da mesma e volvía para a fonte, tantas veces como era retornada ó templo.

       A lenda conta que para evitar que fuxira máis veces, deron en labrar a imaxe da Virxe no tímpano da portada principal, e dende entón xa se quedou definitivamente na igrexa. 

      A imaxe atópase no interior da igrexa parroquial, representando a Virxe sedente co Neno no colo. Está realizada en madeira policromada e datada aproximadamente no século XIV.

      O tímpano da portada principal está feito dunha soa peza, de deseño apuntado (oxival). Representa a Virxe sedente, co Neno no colo, e flanqueada por dous anxos portadores de filacterias e incensarios. Esta figuración tamén parece corresponderse co século XIV.

VIDEO

 

MAPA

 

 Fuente: Web Galiciaencantada.com

XOAN ARCO DA VELLA 

TORRE DE CÁLAGO - RÚA CAMPO - VILANOVA DE AROUSA

 TORRE DE CÁLAGO

RÚA CAMPO

VILANOVA DE AROUSA

 Torre de Cálogo
     A torre é o único resto que permanece en pé do antigo mosteiro beneditino de San Cibrao de Cálogo, fundado por San Frutuoso no s. VII.  

        O mosteiro foi destruído por ataques normandos nos séculos IX e X.

     De base cadrada, está formada por perpiaños de granito, e no alto mantense parte dunha espadana con doce arcos de medio punto nos que outrora habería outras tantas campás. Tamén se conservan restos dunha escaleira exterior, desde a que se accedería ao campanario.

      A torre sitúase na parte máis alta do terreo, non ten ningún tipo de elemento decorativo e estaba separada do resto de edificacións, polo que todo parece indicar que se trataba dunha edificación defensiva construída para dar aviso da presenza de invasores chegados por mar. 

       Deste xeito formaría parte dun sistema defensivo máis complexo no que se integrarían as distintas torres e fortalezas existentes ao longo da costa e que culminarían coa fortaleza e Torres do Oeste.

      Recentemente localizouse un documento datado no 884 no que se recolle unha doazón ao mosteiro, e na que se fai mención expresa dos peregrinos a Santiago de Compostela, o que a converte na referencia máis antiga, ata o momento, do Camiño de Santiago na comarca.

MAPA

 

Fuente: Web Mar de Santiago 

XOAN ARCO DA VELLA 

LENDAS DA PONTE DE RIBADISO - RIBADISO - ARZÚA

 LENDAS DA PONTE DE RIBADISO

RÍO ISO

RIBADISO 

ARZÚA

      A Ponte de Ribadiso, situada no concello de Arzúa, é un dos puntos máis icónicos e cargados de historia do Camiño Francés. 

      Aínda que non existe unha "lenda" única de carácter fantástico (como dragóns ou tesouros agochados) asociada a este lugar específico, a súa historia é unha lenda viva de tradición, hospitalidade e superación.

      Estes son os aspectos que definen a maxia deste lugar:

     A Lenda da Acollida e o Hospital Medieval: A verdadeira lenda de Ribadiso é o seu antigo Hospital de San Antón (século XV), situado a carón da ponte. Di a tradición que este lugar ofrecía descanso e cura aos peregrinos esgotados tras unha longa etapa, servindo de refuxio seguro durante séculos.

      A Ponte sobre o Río Iso: A ponte actual, de orixe medieval e cun arco de pedra, é a supervivente de séculos de peregrinación. Dise que, ao atravesar esta ponte sobre o río Iso, o peregrino deixa atrás as maiores dificultades físicas e entra na fase final de preparación espiritual antes de chegar a Santiago de Compostela.

       Rehabilitación da Tradición: Na actualidade, a área foi rehabilitada e o antigo hospital funciona como un dos albergues máis emblemáticos da rede da Xunta de Galicia, conservando a súa arquitectura orixinal de pedra e madeira que transporta ao viaxeiro ao pasado.

        O "Oasis" do Camiño: Pola súa paraxe bucólica á beira do río, moitos peregrinos falan de Ribadiso como un "pequeno paraíso" ou un lugar de paz absoluta antes de afrontar a última subida cara a Arzúa. En resumo, a "lenda" de Ribadiso é a continuidade da hospitalidade xacobea, onde a ponte de pedra segue unindo o pasado medieval co presente dos camiñantes.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA