miércoles, 5 de agosto de 2026

RUÍNAS DA CAPELA DE SAN TOMÉ - BAROÑA - PORTO DO SON

RUÍNAS DA CAPELA DE SAN TOMÉ

BAROÑA

PORTO DO SON 

 Ruínas da Capela de San Tomé
     As Ruínas da Capela de San Tomé (ou Capela de Santomé) son un tesouro arqueolóxico agochado no monte da parroquia de Baroña, no concello de Porto do Son (A Coruña). 

     Este místico lugar atópase inmerso nunha densa vexetación forestal xusto á beira do regato de San Tomé. 

     Forma un conxunto patrimonial único canda os restos de antigos muíños hidráulicos.

Historia e Características: 
     O xacemento conta cunha orixe difusa. Estímase unha cronoloxía compartida entre a época altomedieval e baixomedieval.

Achados clave: 
     Durante escavacións arqueolóxicas descubriuse un perpiaño labrado que abre as portas a unha ocupación incluso anterior á medieval.  

      Ao outro lado do río tamén se achou un sartego (sarcófago) de pedra.

Estado de conservación: 
       O templo está completamente en ruínas e cuberto por un manto verde de frouma e maleza, o que lle outorga unha atmosfera sumamente melancólica, salvaxe e máxica.

A Contorna: 
      Visitar a capela adoita ser parte dunha ruta de sendeirismo moi coñecida. O sendeiro segue o curso fluvial e permíteche descubrir os restos de sete muíños de auga tradicionais do século XVIII que aproveitaban a forza do regato. 

     É un paseo espectacular por un bosque frondoso ideal para os amantes do sendeirismo e da fotografía.

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SAN ESTEVO DO CAMPO - CAMPO - ARZÚA

 IGREXA DE SAN ESTEVO DO CAMPO

CAMPO

ARZÚA 

Igrexa de San Estevo do Campo
       A Igrexa de San Estevo do Campo (Igrexa de San Esteban de O Campo) é o templo parroquial da parroquia de Campo, situada no extremo norte do concello de Arzúa, na provincia da Coruña. 

      É unha construción de gran sinxeleza que serve como centro da vida comunitaria e relixiosa desta contorna rural galega.

Características do Templo: 
     A súa edificación actual data principalmente do século XVIII. Combina de xeito harmónico perpiaños de granito nos puntos estruturais con muros de cachotería de lousa.

Entorno natural: 
      Atópase integrada nunha paraxe puramente rural rodeada de pastos e fragas. Comparte espazo co camposanto parroquial.

Vinculación xacobea: 
       Historicamente relaciónase con variantes do Camiño de Santiago. Serve como parada ou desvío alternativo para os peregrinos que avanzan desde Sobrado dos Monxes cara á vila de Arzúa.

Tradicións e Elementos Próximos
       Na mesma parroquia sitúase a coñecedora Capela da Mota, un santuario rodeado por unha histórica carballeira tradicional. Un paseo de carballos plantado a mediados do século XX conecta a igrexa co resto dos núcleos veciñais.

      Nesta zona réndese especial devoción a San Bartolomeu con rituais vinculados á protección das colleitas e á saúde. 

 MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

 

 

martes, 4 de agosto de 2026

FONTE DE CASTROAGUNDÍN - PRAZA MAIOR - CASTROAGUNDÍN - VILAGARCIA DE AROUSA

 FONTE DE CASTROAGUNDÍN

PRAZA MAIOR

CASTROAGUNDÍN

VILAGARCIA DE AROUSA

Fonte de Castroagudín
     A Fonte de Castroagudín é un conxunto monumental único que destaca pola súa espectacular arquitectura híbrida de máis de 5 metros de altura.

     Sitúase na praza principal do lugar de Castroagudín, pertencente á parroquia de Cea, en Vilagarcía de Arousa.

Detalles arquitectónicos: 
     O monumento fusiona de abaixo a arriba unha fonte de auga, unha fornela ou nicho central e un cruceiro de pedra que coroa o cumio.

Mestura de estilos: 
     O conxunto reúne elementos de tres épocas distintas, incluíndo trazos barrocos do século XVIII, eclécticos do século XIX e engadidos do século XX.

O reloxo: 
     No centro da súa estrutura de granito destaca un reloxo integrado, un elemento moi singular para este tipo de fontes rurais.

Patrimonio protexido: 
     Debido ao seu gran valor etnográfico e á erosión do tempo, o Concello de Vilagarcía encargou un proxecto de restauración integral para limpar o seu conxunto escultórico.

Tradición viva: 
     É un dos mananciais máis populares do municipio; os veciños seguen acudindo diariamente con garrafas a recoller a súa auga potable. 

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SALVADOR DE LEDESMA - LEDESMA - BOQUEIXÓN

 IGREXA DE SAN SALVADOR DE LEDESMA

LEDESMA

BOQUEIXÓN 

 Igrexa de San Salvador de Ledesma
      A Igrexa de San Salvador de Ledesma (tamén coñecida como Igrexa do Divino Salvador) é o templo parroquial da parroquia de Ledesma, situada no Concello de Boqueixón, na provincia da Coruña, Galicia.

Características arquitectónicas: 
        Trátase dunha igrexa con planta de salón. 

     Aínda que sufriu importantes reformas durante o século XIX, aínda mantén en pé a estrutura dos seus muros orixinais derivados dunha gran remodelación iniciada no ano 1752.

Cuberta: 
     A nave principal está protexida cunha cuberta de madeira a tres augas, mentres que a zona da cabeceira apréciase unha bóveda de canón.

Fachada única: 
      Rompe co deseño clásico de forma pentagonal. O seu remate superior é triangular pero consta de tres lados.

Espadana e pináculos: 
       A sección central da fachada sostén unha espadana cadrangular dun único corpo.  

       Esta posúe dous arcos de medio punto peraltados onde se sitúan as campas, rematando na cima con tres pináculos (o central vai colocado sobre unha base cilíndrica).

Patrimonio interior: 
      No seu interior destacan tres pezas artísticas principais:, o Retablo Maior, o Retablo da Inmaculada e o Retablo da Nosa Señora do Carme.

Contorna e interese turístico:
     A igrexa atópase nunha zona de gran riqueza histórica e natural, moi preto do río Ulla e do coñecido Ponte Ledesma. 

      Este veciño ponte de pedra une os concellos de Boqueixón (A Coruña) e Vila de Cruces (Pontevedra), e foi escenario de históricos enfrontamentos populares contra as tropas napoleónicas durante a Guerra da Independencia Española.

 

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

XESTEIRO DE AIROA - A LAXE - FORNELOS DE MONTES - SERRA DO SUÍDO

 XESTEIRO DE AIROA

A LAXE

FORNELOS DE MONTES

SERRA DO SUÍDO

Xesteiro de Airoa
      O Xesteiro de Airoa (tamén coñecido como Mirador do Xesteiro da Airoa ou Xesteira da Iroa) é un singular enclave etnográfico e natural situado na Serra do Suído, concretamente na parroquia de A Laxe, no municipio de Fornelos de Montes (Pontevedra).

     Tradicionalmente, un xesteiro ou sesteiro era un lugar de descanso resgardado onde o gando pasaba as horas de maior calor (sestear) e onde os pastores se refuxiaban aproveitando as formacións de pedras e a vexetación da serra.

Vistas Panorámicas: 
      Funciona como un mirador natural que ofrece espectaculares vistas dos vales encaixados da Serra do Suído e do curso alto do río Valdohome.

Patrimonio Etnográfico: 
     Atópase rodeado dos famosos chozos do Suído, antigas construcións de pedra con teitos de herba ou lousas que usaban os pastores durante o réxime de pastoreo estival.

Entorno de Lendas: 
     A contorna conecta con puntos de interese cultural e mitolóxico coma o Coto dos Ladróns e a Pedra de Abalar.

Rutas de Sendeirismo:
     O Xesteiro de Airoa é un punto clave dentro de varias rutas de montaña da zona.

Ruta dos Chozos de A Laxe: 
     Un percorrido circular duns 10,5 quilómetros e dificultade moderada que se completa en aproximadamente 4 horas, ideal para descubrir a arquitectura pastoril.

Ruta de A Eiroa: 
     Itinerario circular máis longo (uns 16 km) que arranca desde o pobo, pasa polo mirador e visita as fervenzas de Casariños e do Coto Grande. 

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

MUIÑOS DE CURRÁS - CURRÁS - REGO DE TARRIO - VILANOVA DE AROUSA

 MUIÑO DE CURRÁS

CURRÁS 

REGO DE TARRIO 

VILANOVA DE AROUSA

Muíños de Currás
     A Ruta dos Muíños de Currás é un fermoso sendeiro etnográfico lineal que conecta a aldea de Currás co centro de Vilanova de Arousa, discorrendo a carón do leito do Rego de Tarrio (tamén coñecido como río Currás). 

      É un paseo ideal e moi accesible, perfecto para gozar da natureza e do patrimonio cultural do Salnés.

Os tres muíños rehabilitados: 
     O sendeiro conta con tres antigos muíños hidráulicos de propiedade comunal totalmente restaurados, que serven como testemuño da molienda tradicional galega.

A paraxe de O Esteiro: 
      O tramo final do riacho desemboca nas marismas da ría, un espazo de gran valor paisaxístico con vexetación de ribeira e antigas pontes de pedra.

O bambán de Currás: 
      Na zona dos muíños instalouse un columpio de madeira con vistas directas cara á ría, xunto con varios bancos para descansar á sombra.

Dificultade: 
      Moi baixa, é un paseo chaiño e curto, idóneo para facer en familia.

Como chegar: 
     Podes comezar a camiñada dende o propio casco urbano de Vilanova ou aparcar o coche xunto ao campo de fútbol de Currás, onde se atopa o acceso directo aos muíños.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA