CASTRO DE TOIRIZ - TOIRIZ - OS CASTRO - SILLEDA

 CASTRO DE TOIRIZ

TOIRIZ

OS CASTRO

SILLEDA

Castro de Toiriz 
        O Castro de Toiriz (tamén coñecido popularmente como Eira dos Mouros) é un importante asentamento fortificado da Idade do Ferro situado no concello de Silleda, na provincia de Pontevedra. 

       Este xacemento arqueolóxico atópase no Monte dos Castros a 477 metros de altitude, a só 400 metros do casco urbano de Silleda e moi preto da pequena aldea de Toiriz, da cal recibe o seu nome.

Características do Xacemento: 
      O poboado consta de dous recintos amurallados. A coroa ou parte superior (croa) é de forma case circular, e a sección inferior está reforzada por un sistema de foso e parapeto.

Cronoloxía: 
      Os estudos sitúan a súa ocupación continuada entre o século IV a.C. e o século I d.C., abranguendo a Segunda Idade do Ferro ata os inicios da romanización.

Poboación estimada: 
      Calcúlase que na súa época de maior esplendor albergou a uns 150 habitantes.

Musealización e Contorna Natural:
      Malia non ter sido escavado na súa totalidade en profundidade, o sitio foi obxecto dun proxecto de musealización por parte da Deputación de Pontevedra. 

      Na superficie instaláronse estruturas e bancos de aceiro corten con formas sinuosas que recrean a distribución das vivendas sepultadas. 

      A contorna funciona actualmente como unha área recreativa rodeada de vexetación autóctona, equipada con mesas, paneis informativos e miradores cara ao val do río Toxa. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

SARTEGO DE SANTA MARÍA DE OLVEDA - FONDEVILA - OLVEDA - ANTAS DE ULLA

 SARTEGO DE SANTA MARÍA DE OLVEDA

FONDEVILA

OLVEDA

ANTAS DE ULLA

Sartego de Santa María de Olveda
     O Sartego de Santa María de Olveda é un sarcófago medieval antropomorfo esculpido directamente nun bloque de granito. 

     Atópase no lugar de Fondevila, dentro da parroquia de Santa María de Olveda, no concello de Antas de Ulla (Lugo, Galicia).

     Este elemento do patrimonio arqueolóxico destaca pola súa historia e a súa curiosa conservación.

Orixe: 
     Data da época medieval e a súa silueta interior está escavada seguindo a forma do corpo humano.

Reutilización: 
      Como aconteceu con outras pezas funerarias en Galicia, o sartego foi desvinculado do seu uso orixinal e reutilizado popularmente como lavadoiro pola veciñanza.

Contorna: 

     Sitúase moi preto da Igrexa parroquial de Santa María de Olveda, un templo de orixe románica do século XII (reconstruído no XX) que aínda conserva capitais con decoración vexetal e canecillos medievais.

Como chegar:
      Para visitar este elemento desde o núcleo urbano de Antas de Ulla, débese tomar a estrada DP-1809 en dirección a Chantada. 

     Tras percorrer uns 8 quilómetros, un desvío cara á esquerda conduce directamente ao centro da aldea e á contorna da igrexa.

MAPA 

  

XOAN ARCO DA VELLA 

 

 

 

SARTEGOS DE OS MARTORES - OS MARTORES - CAPELA DE SAN MAMEDE - VALGA

 SARTEGOS DE OS MARTORES

OS MARTORES

CAPELA DE SAN MAMEDE 

VALGA

Os sartegos dos Martores 
      Os sartegos dos Martores, situados no concello de Valga (Pontevedra), son un conxunto de sarcófagos antropomorfos de granito que forman parte dunha necrópole de orixe sueva e altomedieval.

      Este xacemento arqueolóxico atópase no adro da Capela de San Mamede, un lugar cheo de historia e lendas vinculadas ás orixes do cristianismo en Galicia.

Necrópole e sartegos: 
       Os cadaleitos están tallados na pedra con formas que se adaptan á silueta humana, orientados de leste a oeste. 

     Crese que datan da época sueva (séculos V-VI) ou da Alta Idade Media.

A lenda de Prisciliano: 
      Unha das teorías máis fascinantes suxire que este lugar e non a Catedral de Santiago podería ser a verdadeira tumba do bispo Prisciliano e os seus seguidores, executados en Tréveris no século IV. 

      O nome "Os Martores" derivaría de "Os Mártires" en referencia a eles.

A Capela de San Mamede: 
      O templo actual é do século XVII, pero aséntase sobre estruturas paleocristiás e románicas moito máis antigas. 

      Durante unhas restauracións atopouse unha ara romana do século I dedicada ao deus Mercurio.

Patrimonio Natural: 
      O conxunto está custodiado por dúas sobreiras de grandes dimensións, que destacan polo seu valor paisaxístico e cultural na contorna. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

MILIARIOS DE LAMAS - LAMAS - CUALEDRO

 MILIARIOS DE LAMAS

LAMAS

CUALEDRO

       Os Miliarios de Lamas son dous antigos marcadores de distancia romanos situados no concello de Cualedro (Ourense), concretamente na aldea de Lamas. 

       Estes piares cilíndricos de granito formaban parte dunha vía romana secundaria que conectaba as cidades de Aquae Flaviae (Chaves, Portugal) con Forum Limicorum (Xinzo da Limia).

Características: 
      Foron descubertos na década dos noventa durante as obras de construción da autovía A-52, a uns 150 metros da súa localización actual.

Dimensións: 
      As pezas teñen alturas de 1,40 e 1,57 metros respectivamente.

Estado: 
     Clasifícanse como anepígrafos, o que significa que non conservan inscricións gravadas que sexan visibles na súa superficie.

Datación: 
      Estímase que pertencen ao período comprendido entre os séculos I e IV d.C..

Localización e Contorna:
      Actualmente atópanse expostos ao aire libre como un monumento conmemorativo do pasado romano da zona. A súa presenza suxire que o trazado da actual autovía A-52 segue, en gran medida, a ruta da antiga comunicación romana que cruzaba os vales do Támega e a chaira da Limia.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA

 

 

 

O HOME DE REBOREDO, FIGURA ANTROPOMORFA - REBOREDO - MELIDE

 "O HOME DE REBOREDO"

FIGURA ANTROPOMORFA

REBOREDO

MELIDE

       O "home de Reboredo" é unha pequena escultura antropomorfa situada na aldea de Reboredo, no concello de Melide (A Coruña).

Ubicación: 
      Está incrustada no muro de peche dunha propiedade privada, xusto fronte á Casa Grande de Reboredo. 

     É un exemplo de como o patrimonio arqueolóxico foi reutilizado polos veciños como material de muras.

Descrición física: 
     Trátase dunha figura de pedra granítica, duns 40 cm de alto, cun deseño moi esquemático e plano.

Estilo "Cara de Curuxa": 
     O trazo máis característico é a súa cara, onde os ollos e a nariz forman unha composición en forma de "T", un estilo moi vinculado á plástica da cultura castrexa.

Significado: 
       Aínda que é difícil de datar con precisión, as súas formas arcaicas suxiren que podería representar unha antiga divindade protectora ou un ídolo relacionado coa fertilidade. 

      Foi estudada por especialistas do Museo da Terra de Melide.

VIDEO

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

SARTEGOS DE SAN VICENZO OUBIÑA - OUBIÑA - CAMBADOS

 SARTEGOS DE SAN VICENZO OUBIÑA

OUBIÑA

CAMBADOS

     Os sartegos de San Vicenzo de Oubiña son un conxunto de sepulcros antropomorfos situados no concello de Cambados, na parroquia de Oubiña.  

     Estes elementos forman parte dunha necrópole medieval de gran valor histórico para a comarca do Salnés.

    Localización: Atópanse xusto diante da fachada da Igrexa de San Vicenzo de Oubiña.

    Orixe: Algúns historiadores atribúenlles unha posible orixe sueva (Alta Idade Media).

    Tipoloxía: Son sartegos (sarcófagos) de pedra con forma antropomorfa, é dicir, tallados seguindo a silueta do corpo humano.

    Contorno: Na mesma parroquia tamén destaca o castro de Sete Pías, o que indica unha ocupación humana moi antiga na zona.

        Este enclave é menos coñecido que outros puntos de Cambados, como as famosas ruínas de Santa Mariña de Dozo, pero ofrece unha visión única da arqueoloxía medieval galega.

 MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA