MUIÑO DA FONTE SANTA - RÍO CARRACEDO - LEMA - ARZÚA

MUIÑO DA FONTE SANTA

RÍO CARRACEDO

LEMA

ARZÚA

 

Muíño da Fonte Santa

      Este recuncho destaca polo seu gran valor etnográfico, natural e paisaxístico.

Muíño da Fonte Santa: 
      Unha edificación tradicional de pedra de grandes dimensións que conta cun alpendre pegado. Aproveitaba a forza hidráulica do río para moer o gran.

Capela da Fonte Santa: 
       Ermida rural e austera construída no século XVIII. Está dedicada á Nosa Señora da Fonte Santa, a advocación local da Virxe do Rosario.

A Fonte Santa: 
     Un manancial milagreiro cuxas augas medicinais e sulfurosas brotan entre as penas da mesma beira do río. Son facilmente recoñecibles polo seu característico cheiro a ovo podre e polas súas tonalidades abrancazadas. 

     A tradición popular atribúelle propiedades curativas que utilizaban os peregrinos.

Río Carracedo: 
        O espazo fluvial está rodeado por un frondoso carballedo (carballeira) onde o regato discorre xusto antes de unirse ao río Iso.

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

LENDA DA FONTE DA QUENLLA - ARZÚA

LENDA DA FONTE DA QUENLLA

ARZÚA

     A Fonte da Quenlla (situada en Arzúa, moi preto do Castro Curbín) é o escenario dunha das historias mitolóxicas máis fermosas e misteriosas do folclore galego. Esta lenda amosa a pervivencia dos cultos pagáns e das criaturas máxicas, como as mouras ou as fadas, na nosa tradición oral.

A lenda de Mariquiña e a fada da fonte
       Conta a tradición que nunha pequena cascuda preto do Castro Curbín vivía unha nena chamada Mariquiña xunto coa súa nai. Eran pobres de solemnidade, e o seu único sustento era unha vaca, un gato e unhas poucas galiñas. Cada día, a nena levaba a pastar a vaca ao castro e paraba a beber na Fonte da Quenlla.

      Un día, ao achegarse á auga, Mariquiña escoitou unha música moi relaxante e viu un gran resplandor. Alí estaba sentada unha dona vestida de branco (unha fada ou moura). 

     A fada tranquilizounha e pediulle permiso para peitearlle o cabelo cun peite de ouro. A nena, agradecida, compartiu con ela o anaco de bolo ou pan que levaba para o xantar. 

Como recompensa pola súa bondade, a fada entregoulle un saquiño cheo de moedas de ouro e impúxolle dúas condicións:
     Non contarlle nunca a ninguén o segredo do seu encontro.
       Traerlle un anaco de bolo cada vez que coceran pan na casa.
     O ritual repetiuse con éxito durante un tempo: a fada peiteábaa, perfumábaa e dáballe riqueza. 

      Pero, o misterio creceu na casa. Un día que coceron pan, Mariquiña colleu dous cachos grandes. A nai, estrañada por tanta fame, insistiu tanto que a nena acabou confesando toda a verdade. Ao romper o segredo, rompeuse a maxia. Esa mesma tarde, Mariquiña volveu á fonte. Ao caer a noite, os animais (a vaca e o gato) regresaron a casa completamente sós. 
De Mariquiña nunca máis se soubo. 
     Uns din que quedou a vagar perdida polos bosques e outros din que a fada, enfadada polo engano, levouna para sempre ao seu mundo subterráneo. 

VIDEO

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

CAPELA EN FURELOS - RÚA SANTISO - FURELOS - MELIDE

 CAPELA EN FURELOS

RÚA SANTISO

FURELOS 

MELIDE

 Furelos
      San Xoán de Furelos é una histórica aldea medieval e parroquia civil que pertence ao concello de Melide, na provincia da Coruña. 

       Situada en pleno Camiño Francés, a escasos dous quilómetros do centro urbano de Melide e a uns 55 quilómetros de Santiago de Compostela, é unha das paradas patrimoniais e naturais máis emblemáticas para os peregrinos antes de acadar a súa meta.

Patrimonio Histórico e Cultural:
       A aldea conserva gran parte da súa arquitectura tradicional de pedra e a súa estreita vinculación coa Orde de San Xoán de Xerusalén, que xestionaba un antigo hospital de peregrinos na Idade Media. 

As súas maiores xoias son:
Ponte de Furelos: 
        Construída orixinalmente no século XII e mencionada no propio Códice Calixtino, está considerada a obra de enxeñaría civil máis fermosa da ruta xacobea en terras galegas. 

     Cruza o río Furelos con catro arcos desiguais de medio punto feitos de sillería, granito e esquisto.

Igrexa de San Xoán:
       Un pequeno templo románico tardío (século XIII) situado ao cruzar a ponte medieval. 

      Destaca no seu interior o retablo neogótico que alberga a imaxe do Santo Cristo, cunha peculiaridade artística única, o seu brazo dereito pende desclavado cara abaixo.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA

 

PETROGLIFO DA PENA ESBARADIZA - CANGUES - O IRIXO

PETROGLIFO DA PENA ESBARADIZA

CANGUES

O IRIXO 

Petroglifo da Pena Esbaradiza 
     O Petroglifo da Pena Esbaradiza é unha estación de arte rupestre situada na parroquia de Cangues, no concello do Irixo (Ourense). 

     Este gravado prehistórico forma parte dun conxunto arqueolóxico e etnográfico musealizado no monte comunal da zona.

Características principais: 
      Presenta gravados formados por combinacións circulares e pequenas cazoletas (coviñas) na rocha.

Cronoloxía: 
     Data xeralmente da Idade do Bronce, coma a maioría do arte rupestre galego.

Entorno: 
      Atópase nun espazo natural rodeado de vexetación autóctona e outras formacións singulares como a Pena do Oeste ou a Pena do Home.

Consellos para a visita: 
     Recoméndase visitalo coa luz rasante do amencer ou do atardecer. 

       Así as sombras resaltan os sucos na pedra.

Acceso: 
      Pódese chegar a través de rutas de sendeirismo locais sinalizadas que percorren o monte de Cangues. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DO GUISAL - BALTAR - XUSTÁNS - PONTE CALDELAS

 CRUCEIRO DO GUISAL

BALTAR

XUSTÁNS

PONTE CALDELAS 

O Cruceiro do Guisal
      O Cruceiro do Guisal é un destacado monumento etnográfico situado no lugar de Baltar, pertencente á parroquia de San Martiño de Xustáns, no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra).

      Atópase estratexicamente nunha encrucillada de camiños e destaca polo seu singular valor histórico e artístico dentro do patrimonio galego.

Características Principais: 
      Foi levantado no ano 1764, data que figura gravada nunha das inscricións da súa base.

Estrutura: 
       Elévase sobre unha plataforma de catro chanzos de pedra construída sobre unha roca elevada respecto ao nivel da estrada. Conta cun pedestal cúbico coas arestas superiores chafranadas.

O fuste ou varal: 
       Comeza cunha sección cadrada e pasa a ser octogonal. Na súa parte media presenta a imaxe moi erosionada do que parece ser un frade franciscano.

O capitel e a cruz: 
       O capitel ten volutas esquinadas e amosa o símbolo da morte (unha caveira) baixo os pés da figura principal.

A iconografía:
       A figura do Crucificado preséntase de forma ríxida, inexpresiva e arcaica. 

       O detalle máis orixinal e rechamante da súa anatomía é o seu peinado, esculpido en forma dunha longa espiral que dá lugar a un único e groso tirabuzón.

Tradición e Cultura Local:
        Ao igual que outros monumentos da zona, o Cruceiro do Guisal cumpría a función tradicional de servir como parada obrigada para o rezo dun responso cando as comitivas fúnebres trasladaban a un defunto camiño ao cemiterio.

        Ademais, ata hai algúns anos, existía o costume de decoralo con vistosos arcos de flores coincidindo coa festividade local de San Roque. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SAN MIGUEL PITEIRA - PITEIRA - O CARBALLIÑO

 IGREXA DE SAN MIGUEL DE PITEIRA

PITEIRA

O CARBALLIÑO

Igrexa de San Miguel de Piteiro

     A Igrexa de San Miguel da Piteira (referida habitualmente como San Miguel de Piteiro) é un templo parroquial católico situado no lugar da Piteira, cara ao norte do termo municipal do Carballiño, na provincia de Ourense.

     A igrexa atópase integrada na Unidade de Atención Parroquial (UaP) do Carballiño, baixo a xurisdición da Diocese de Ourense.

Arquitectura: 
       O templo conta cunha planta rectangular con ábsida cadrada e outra ábsida lateral.

Fachada: 
       Destaca polo contraste estilístico da súa porta principal de carácter barroco, enmarcada por dúas columnas en relevo de estilo neoclásico. 

      Nunha fornalla da propia fachada aséntase a imaxe do seu patrón, San Miguel, e o conxunto remátase cun campanario tamén barroco.

Contorna: 
       Xunto á igrexa sitúase o cementerio parroquial da localidade (Cemiterio da Piteira).

Eventos e Tradicións:
       A parroquia foi tradicionalmente o epicentro de celebracións locais relevantes do concello, destacando a Festa das Parroquias do Carballiño, un evento que reúne os veciños con misas, xantares populares e música tradicional. 

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA