CRUCEIRO DA IGREXA DE MERZA - IGREXA DE SANTA MARÍA DE MERZA - VILA DE CRUCES

 CRUCEIRO DA IGREXA

IGREXA DE SANTA MARÍA DE MERZA

VILA DE CRUCES 

Cruceiro da igrexa de Merza
       O Cruceiro de Merza (tamén coñecido popularmente como Cruceiro da Igrexa) está situado no contorno monumental da Igrexa de Santa María de Merza, no concello de Vila de Cruces, Pontevedra. 

       Esta destacada peza do patrimonio etnográfico galego atópase a carón dun templo de orixe románica.

Características do Cruceiro:
      Segundo os rexistros de patrimonio da Xunta de Galicia, esta estrutura de granito destaca polos seguintes detalles escultóricos.

Anverso da cruz: 
       Presenta a figura esculpida de Cristo crucificado con coroa de espiñas.

Reverso da cruz: 
     Amosa á Virxe María orante, acompañada por tres anxos aos seus pés.

Capitel: 
      Ten forma de tronco piramidal cuadrangular invertido, ornamentado cun anxo tallado en cada un dos seus lados.

Fuste e Pedestal: 
       O fuste é de sección octogonal e aséntase sobre un pedestal cuadrangular. Nunha das caras do varal ou fuste apréciase unha figura relixiosa que se cobre e sostén un libro na man.

Base: 
       O conxunto elévase sobre unha plataforma de tres chanzos cuadrangulares, asentados firmemente sobre unha base de pedra. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SANTA BAIA DE CIRA - CIRA - SILLEDA

 IGREXA DE SANTA BAIA DE CIRA

CIRA

SILLEDA

Igrexa de Santa Baia de Cira
      A Igrexa de Santa Baia de Cira é o templo parroquial de Cira, unha parroquia situada no extremo norte do concello de Silleda, na provincia de Pontevedra. 

          Esta edificación destaca pola súa arquitectura relixiosa tradicional galega integrada nunha contorna de gran valor paisaxístico e histórico.

Ubicación: 
       Cira é a parroquia situada máis ao norte de Silleda. 

       O templo e o seu cemiterio atópanse moi preto do punto máis baixo do municipio respecto ao nivel do mar (80 metros), xusto onde os ríos Deza e Ulla se xuntan e marcan o límite coa provincia de A Coruña.

Patrimonio próximo: 
       A impoñente Torre de Cira (resto dun antigo castelo do século XII que pertenceu a Dona Urraca) e o pazo coñecido como a Casa de Paizás, fundado no ano 1717.

Estrutura típica: 
       Como é habitual no rural galego, o recinto da igrexa atópase intimamente ligado ao cemiterio da freguesía, conformando o núcleo de reunión dos distintos lugares da parroquia (como Altamira, O Curro ou Sobrado). 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

 

CAPELA DE SAN PAIO DE MERZA - MOA - MONTE DE SAN PAIO - MERZA - VILA DE CRUCES

 CAPELA DE SAN PAIO DE MERZA

MOA

MONTE DE SAN PAIO

MERZA

VILA DE CRUCES

Capela de San Paio de Merza
     A Capela de San Paio de Merza é un pequeno santuario catalogado de propiedade privada, situado no lugar da Moa, dentro da parroquia de Merza no concello de Vila de Cruces (Pontevedra). 

     Este templo destaca polo seu valor etnográfico e por estar rodeado dunha contorna arqueolóxica e natural excepcional na comarca do Deza.

Arquitectura: 
      Conta cunha planta rectangular básica.

Cuberta: 
      Tellado a dúas augas tradicional con tella do país.

Muros: 
      Construídos en cachotaría de pedra granítica.

Fachada: 
      Ten unha porta alintelada, un óculo central e remata nunha espadana dun só arco.

Historia e Tradición Local: 
      Ubícase xusto aos pés do monte do castro de San Paio, onde as escavacións arqueolóxicas descubriron restos dende a Idade do Ferro ata a época medieval.

Devoción compartida: 
      Aínda que leva o nome de San Paio, a capela é o epicentro dunha tradicional romaría a finais de agosto, onde comparte devoción veciñal coas imaxes de Santa Lucía e San Campio. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

PETO DA CAPELA DE FATIMA - A PONTE - LOUREIRO - O IRIXO

 PETO DE ÁNIMAS DE FATIMA

A PONTE 

LOUREIRO

O IRIXO

Peto de ánimas da Capela de Fátima
     O Peto de ánimas da Capela de Fátima é un elemento senlleiro do patrimonio etnográfico galego. 

     Atópase a carón da Capela da Nosa Señora de Fátima, no concello do Irixo (Ourense), sendo esta Virxe a patroa do municipio.

 Peto de Ánimas: 
     Conserva a súa reixa de ferro orixinal. 

     É un monumento relixioso popular vinculado ao culto aos mortos e á devoción polas almas do Purgatorio.

A Orixe: 
     Segundo os estudos históricos locais, a existencia do peto de ánimas neste punto é anterior á construción da propia capela actual.

O Camiño Nós: 
     O conxunto destaca por estar documentado no itinerario que os intelectuais da Xeración Nós (como Vicente Risco) fixeron a pé ata Santiago en 1926.

Localización do Conxunto:
     A capela e o peto sitúanse concretamente no lugar do Campo / A Ponte, na parroquia de Loureiro, dentro do concello do Irixo. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DO VENTO - O VENTO - SAN PEDRO DE CEA - VILAGARCIA DE AROUSA

 CRUCEIRO DO VENTO

O VENTO

SAN PEDRO DE CEA

VILAGARCIA DE AROUSA

      O Cruceiro do Cristo do Vento (tamén coñecido como Cristo do Vento ou Casal do Vento) é un monumento histórico de arte sacra integrado na Ruta dos Cruceiros de Vilagarcía de Arousa. 

      Atópase exactamente no lugar do Vento, pertencente á parroquia de San Pedro de Cea, na provincia de Pontevedra.

Características do Cruceiro:
     Segundo o catálogo patrimonial dos Cruceiros de Galicia, esta obra destaca pola súa tipoloxía estrutural.

Tipoloxía: 
     Cruceiro "de Crucifixo", caracterizado por levar a imaxe de Cristo esculpida directamente sobre a cruz principal.

O Anverso: 
     Mostra a figura de Cristo crucificado suxeito por tres cravos, coa coroa de espiñas tallada, a cabeza inclinada cara á dereita e as mans abertas.

O Reverso: 
     Presenta unha escultura da Virxe María co Neno Xesús nos brazos, apoiada sobre unha peaña que simula a forma dun anxo.

Fuste e Base: 
     Carece de capitel decorativo. Conta cun varal ou fuste de sección octogonal que inclúe unha imaxe gravada, o cal descansa sobre unha base cuadrangular con pías (arestas reballadas) e diversas inscricións ou epígrafes antigos.

Soporte: 
     Todo o conxunto elévase sobre unha plataforma de pedra composta por dous chanzos ou graos cuadrangulares. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DE RÍO PEQUENO - RÍO PEQUENO - TREMOEDO - VILANOVA DE AROUSA

 CRUCEIRO DE RÍO PEQUENO 

RÍO PEQUENO

TREMOEDO

VILANOVA DE AROUSA

Río Pequeno
      Río Pequeno é unha pintoresca aldea e lugar de paso pertencente á parroquia de Santo Estevo de Tremoedo, no concello de Vilanova de Arousa (Pontevedra).

O Camiño de Santiago:
       Este enclave destaca principalmente por formar parte da ruta xacobea coñecida como a Variante Espiritual do Camiño Portugués.

Puntos de Interese: 
       Ao atravesar o lugar de Río Pequeno, os peregrinos avanzan rodeados de elementos tradicionais galegos, como un cruceiro rústico e un antigo lavadoiro.

Ruta de Sendeirismo: 
     A senda descende de forma natural guiada por varandas de madeira cara a un pequeno regato antes de reincorporarse ás vías principais en dirección ao núcleo urbano de Vilanova.

Proximidades: 
     Atópase moi preto do núcleo de Mouzos, onde se sitúa a moderna capela de San Pedro de Mouzos, moi frecuentada polos camiñantes. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SANTIAGO DE GRES - GRES - VILA DE CRUCES

 IGREXA DE SANTIAGO DE GRES

GRES

VILA DE CRUCES

Igrexa de Santiago de Gres
      A Igrexa de Santiago de Gres é un templo parroquial católico situado na parroquia de Gres, no concello de Vila de Cruces (Pontevedra), na comarca do Deza.

Ano de construción: 
      Data do ano 1757.

Estrutura: 
      Conta cunha única nave de planta rectangular.

Sacristía: 
      Ten unha edificación acaroada de xeito posterior no seu muro oeste.

Fachada: 
      De esquema pentagonal moi sinxelo, feita con pedra de sillería (perpiaño). Alberga unha porta dintelada e unha ventá cadrada para dar luz.

Espadaña: 
      Remata a fachada nun só corpo con dous arcos de medio punto onde colgan as campás, coroada por tres pináculos con bola.

Muros e cuberta: 
      Os muros laterais son de mampostería encalados en branco con pequenas ventás rectangulares, e o tellado é a dúas augas con tella curva do país.

Contorna: 
      Seguindo a tradición do rural galego, o cemiterio parroquial atópase integrado dentro do propio recinto do adro da igrexa.

Datos de interese da zona:
      A parroquia de Gres é especialmente coñecida por ser o berce e o lugar de falecemento do célebre escritor galego Xosé Neira Vilas (autor de Memorias dun neno labrego). 

     A moi pouca distancia da igrexa atópanse as Ínsuas de Gres e a histórica Ponte Ledesma sobre o río Ulla. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA