ERMIDA DE SAN XOÁN DE NAVAS - A CORREDOIRA - PANTIÑOBRE - ARZUA

 ERMIDA DE SAN XOÁN DE NAVAS

A CORREDOIRA

PANTIÑOBRE

ARZUA

 Ermida de San Xoán de Navás.
       A Ermida de San Xoán de Navás (tamén coñecida como Capela de San Xoán de Navas) é un pequeno santuario relixioso rodeado de lendas, situado nunha fermosa fraga e carballeira no lugar da Corredoira, na parroquia de Pantiñobre (Concello de Arzúa).

Orixe e Lenda de San Xoán de Navás:
      Aínda que non hai moitos documentos escritos que detallen a súa construción, a tradición oral do ⁠Concello de Arzúa sitúa a orixe desta capela de planta basilical no ano 1804.  

       O relato popular atribúe a súa edificación á promesa dunha pastora de Bustelo (da aldea de Navás).

A perda do rabaño: 
     A pastora perdeu as súas ovellas durante unha fortísima tormenta de lóstregos, trono e sarabia.

A promesa: 
     Desesperada, implorou a protección de San Xoán Bautista e prometeu que erguería unha capela na súa honra xusto no lugar exacto onde aparecesen os animais.

O milagre: 
     O rabaño apareceu a salvo preto da aldea do Sixto. Unha variante máis máxica da lenda di que, mentres caía a treboada, as ovellas protexéronse ao redor da pastora e nese punto concreto non caeu nin unha soa pinga de choiva nin pedra.

Onde está: 
     Atópase a uns 4 quilómetros do núcleo urbano de Arzúa, collendo a estrada que vai cara a Vila de Cruces e desviándose á altura de Carballos Altos. Está moi preto do pazo de A Casa Grande de Pedride.

O conxunto: 
     A carón da capela atópanse unha cruz de madeira no centro da carballeira e unha fonte de dous caños.

Festas: 
     A parroquia de Pantiñobre celebra as súas festas na honra do San Xoán a finais de xuño (arredor do 21 de xuño), con misas solemnes e as tradicionais verbenas galegas. 

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

CRUZ DO FORNIÑO - ACEVEDO - PONTE SAMPAIO

 CRUZ DO FORNIÑO

 ACEVEDO

PONTE SAMPAIO

      O itinerario que comento forma parte do Roteiro polo Patrimonio de Ponte Sampaio, un carreiro homologado que discorre pola parroquia de Ponte Sampaio, no concello de Pontevedra.

     Esta ruta destaca por combinar unha gran beleza natural cun fondo patrimonio etnográfico, civil e relixioso.

Puntos clave do percorrido:
Ponte Sampaio: 
      O punto habitual de inicio e fin da ruta, famoso pola súa Ponte Medieval sobre o río Verdugo. É o escenario da histórica batalla de 1809 contra as tropas napoleónicas.

Acevedo: 
      Unha pequena aldea do interior da parroquia á que se accede ascendendo por camiños empedrados, entre hórreos e antigos muíños de auga.

A Cruz (ou Cruz do Forniño): 

     É un histórico cruceiro de termo situado na aldea de Acevedo. 

      Marca o comezo do antigo "Camiño Vello" que conectaba a pé esta aldea con Ponte Sampaio. 

       Conta a tradición popular que os cortexos fúnebres levaban os cadaleitos abertos desde a aldea e, ao chegaren a esta cruz, rezábase un responso e pechábanse definitivamente antes de baixar ao cemiterio parroquial. 

      Se estás planificando realizar este tramo a pé, estas son as especificacións xerais:

Tipo de ruta: 

     Circular.
Distancia aproximada: 
     Entre 11 e 13,5 quilómetros no seu formato estándar.

Dificultade técnica: 
     Moderada, principalmente polo desnivel de subida desde o nivel do mar ata a zona alta de Acevedo.
Desnivel positivo: 
     Arredor de 390 - 420 metros.
Tempo estimado: 
     Entre 3 horas e media e 4 horas de caminata. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DE CASALPAIO - CASALPAIO - FRADES - A ESTRADA

 CRUCEIRO DE CASALPAIO

CASALPAIO

FRADES

A ESTRADA

     O Cruceiro de Casalpaio é unha mostra destacada do patrimonio relixioso tradicional situado no lugar de Casalpaio, dentro da parroquia de Santa María de Frades, no concello da Estrada (Pontevedra).

Características do Cruceiro:
     Este monumento destaca polos seus elementos iconográficos e estruturais catalogados no ámbito do patrimonio galego.

Tipoloxía: 
      Clasifícase como un cruceiro de tipo "Crucifixo", caracterizado por incluír a figura esculpida de Cristo no anverso da cruz.

Documentación histórica: 
     Este elemento patrimonial está recollido de xeito oficial na coñecida obra de catalogación histórica e institucional A Estrada Rural do autor Manuel Reimóndez Portela.

A contorna: 
     A parroquia onde se asenta é coñecida por albergar unha gran riqueza de arquitectura románica e etnográfica.

       A pouca distancia do núcleo de Casalpaio pódese visitar a Igrexa de Santa María de Frades, un templo que data orixinalmente do século XII e que conserva un notable cruceiro propio no recinto do seu adro.

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SAN PEDRO DE ERBO - ERBO DE ABAIXO - SAN XOÁN DE PALMOU - LALÍN

 IGREXA DE SAN PEDRO DE ERBO

ERBO DE ABAIXO

SAN XOÁN DE PALMOU 

LALÍN 

  Igrexa de San Pedro de Erbo
       A Igrexa de San Pedro de Erbo é un pequeno templo rural de orixe románica situado no lugar de Erbo de Abaixo, que hoxe en día pertence á parroquia de San Xoán de Palmou, no concello de Lalín (Pontevedra).

       A nivel histórico e arquitectónico, este edificio destaca polos seguintes detalles:

Historia do Templo: 
      Erbo funcionou como parroquia independente ata o arranxo diocesano do ano 1890. 

      Nese momento, e malia a oposición dos veciños, pasou a depender de Palmou e a igrexa quedou relegada á categoría de capela ou anexo.

Contorna histórica: 
      Sitúase nunha rexión de gran fertilidade que estivo densamente poboada desde a antigüidade. 

     De feito, os historiadores apuntan a que Erbo foi un lugar de paso desde a época romana e conserva restos dunha antiga calzada que unía a zona con Lugo.

Características Arquitectónicas: 
     A estrutura orixinal da fábrica corresponde ao estilo románico de finais do século XII ou principios do XIII.

Estrutura: 

     O templo consta dunha soa nave de factura sinxela con tellado a dúas augas.

     Ten panteóns e unha sancristía encostados no seu muro norte.

Elementos orixinais: 
     Aínda que sufriu reformas, aínda se conservan da época medieval os seus muros laterais, unha porta lateral con dintel pentagonal, a cornixa, saeteras e arredor dunha vintena de canecillos (canzorros) no tellado.

Fachada: 
      O seu frontal é sobrio, executado con sillería de pedra (perpiaños). Está coroado por una espadana dun único arco que remata en pináculos decorativos.

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

IGREXA DE SAN MARTIÑO DE MOLDES - MOLDES - MELIDE

 IGREXA DE SAN MARTIÑO DE MOLDES

MOLDES

MELIDE

 Igrexa de San Martiño de Moldes
         A igrexa de San Martiño de Moldes é un templo de estilo románico situado na parroquia de Moldes, no concello coruñés de Melide. 

      Construída entre finais do século XII e comezos do século XIII, destaca por ser un dos edificios do románico rural máis interesantes e singulares de toda a Terra de Melide pola peculiar iconografía das súas portadas.

Estrutura: 
     Presenta unha planta de nave única rectangular cunha capela cadrada na cabeceira (ábside).

Muros: 
        Os paramentos laterais están levantados en fábrica de cachotería, mentres que a fachada principal emprega perpiaños de sillería de boa calidade.

Arco triunfal: 

        O acceso á capela maior desenvólvese a través dun gran arco de medio punto.

As portadas e a súa iconografía:
       O maior interese artístico do templo reside nas súas dúas portas exteriores debido á orixinalidade e á tosquedade xeométrica da súa labra.

Portada principal (occidental): 
      Conta cunha tripla arquivolta abrazada por un gardapós axadrezado. 

     No seu tímpano historiado represéntase a escena bíblica de Sansón cabalgando e loitando contra o león, un motivo atribuído á influencia do taller do mestre Pelagio en Galicia. 

     Nas mochetas aprécianse figuras que simulan demos.

Portada lateral (sur): 
     É máis sinxela, cunha única arquivolta, pero repite a técnica de relevo tosco en dous planos. Amosa motivos vexetais e diferentes figuras fantásticas cargadas de simbolismo medieval.

Retablos: 
      O templo conserva tres pezas de interese, destacando o retablo maior (traído da parroquia de Santo Estevo de Pezobrés, en Santiso), o das Angustias en forma de baldaquino, e outro lateral que data do ano 1741.

Cruceiro e adro: 

      O cemiterio parroquial rodea a igrexa no propio adro. Ao outro lado da estrada sitúase un cruceiro que foi erguido no ano 1897.

Proximidade ao Camiño: 
      Aínda que non pertence de xeito oficial ao trazado urbano do Camiño Francés, atópase a apenas dous quilómetros del, o que xustificou historicamente o influxo de canteiros románicos na zona.

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA