PETO DE SAN ANTÓN - CAPELA DE SAN ANTÓN - A QUINTÁ - MURADELLE - CHANTADA

 PETO DE SAN ANTÓN

CAPELA DE SAN ANTÓN

A QUINTÁ

MURADELLE

CHANTADA

A Quintá
     A Quintá é un lugar da parroquia de Muradelle no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.

      Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 3 habitantes (1 home e 2 mulleres).

Muradelle
     San Paio de Muradelle é unha parroquia do concello de Chantada na provincia de Lugo. 

      Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2016 tiña 175 habitantes (81 homes e 94 mulleres), 40 menos ca en 2007 (101 homes e 114 mulleres).

Patrimonio
    Igrexa de San Paio de Muradelle, do século XII.
    Capela de San Antonio, do século XVII.
    Cruceiro de Muradelle.
    Casa grande da Quintá.

Lugares de Muradelle
     Barrio, Boán, Limiñón, Muradelle, Paderne, A Quintá, San Paio, Uriz 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

PETO DA CARBALLEIRA - A CARBALLEIRA - O MATO - CHANTADA

PETO DA CARBALLEIRA

A CARBALLEIRA

O MATO

CHANTADA

  Peto de ánimas
   Chámanse petos de ánimas a unha das manifestacións materiais do culto aos mortos e son, xeneralmente, sinxelos monumentos de piedade popular asociados á idea do purgatorio.

    En Galicia é frecuente atopalos en camiños, encrucilladas, atrios de igrexas, etc.

     Os historiadores e etnógrafos sitúan a súa aparición a partir da Contrarreforma, datándose os máis antigos no século XVII, aínda que non sería ata o século XVIII cando se constrúan con máis profusión.

     A súa finalidade é a de ofrecer esmolas de todo tipo ás ánimas do Purgatorio, sendo o seu castigo temporal e podendo así alcanzar o Ceo.

    En compensación, unha vez liberadas intercederán por quenes realizaron as ofrendas.

     As esmolas non eran de carácter estrictamente monetarias, tamén podía tratarse de produtos agrícolas.

     Os petos de ánimas adoitan estar construídos en pedra cunha cruz no alto, polo xeral con imaxes das ánimas no lume do purgatorio e unha figura que as vela (santo, rei ou bispo).

     Na parte frontal aparece un peto para depositar a esmola e protexido cunha reixa ou un cristal.

Algúns levan lendas do tipo:
     Un alma tes e non máis, si a pérdes que farás...   

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DO CRISTO DO VENTO - PIGARZOS - XESTA - A LAMA

 CRUCEIRO DOS CRISTO DO VENTO

PIGARZOS

XESTA

A LAMA

Pigarzos
       Pigarzos é un lugar da parroquia de Xesta, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra. 

        Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 91 habitantes (41 homes e 50 mulleres.

Xesta
       San Bartolomeu de Xesta é unha parroquia que se localiza no concello da Lama. 

       Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 349 habitantes (188 mulleres e 161 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 2004 cando tiña 300 habitantes. 

Lugares de Xesta
       O Aredo, As Barreiras, Campelo, A Grifa, Liñares, O Outeiro, Pigarzos, Portomartiño, Xesta 

Comarca de Pontevedra
       A comarca de Pontevedra é unha comarca galega situada na provincia de Pontevedra e a súa capital é Pontevedra. 

       Pertencen a esta comarca os concellos de Barro, Campo Lameiro, Cerdedo-Cotobade, A Lama, Poio, Ponte Caldelas, Pontevedra e Vilaboa. No 2020 tiña 125.280 habitantes.  

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO-PETO DE SAN LOURENZO - SAN LOURENZO - ESCUADRA - A LAMA

 CRUCEIRO-PETO DE SAN LOURENZO

SAN LOURENZO

ESCUADRA

A LAMA

 San Lourenzo
        San Lourenzo é un lugar da parroquia de Escuadra, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra. 

       Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 30 habitantes (17 homes e 13 mulleres).

Toponimia
        O topónimo San Lourenzo é un haxiotopónimo referido ao mártir Lourenzo, e débese á presenza no lugar da igrexa de San Lourenzo de Escuadra.

Escuadra
       San Lourenzo de Escuadra é unha parroquia que se localiza no concello da Lama. 

       Segundo o IGE en 2009 tiña 178 habitantes (100 mulleres e 78 homes), un menos ca en 1999. 

       Ten once entidades de poboación. 

Lugares de Escuadra
      Albáns, Barbeira, Os Cabanelas, Carrizáns, As Chozas, O Peso, Portela das Eiras, Rozadas, San Lourenzo, Sualomba, O Verdugo 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA

 

RESTOS DAS ÁNIMAS DA CARAMBOLA - CAMIÑO DA CARAMBOLA - ASNELLE DE ABAIXO - REBOREDA - REDONDELA

 RESTOS DAS ÁNIMAS DA CARAMBOLA

CAMIÑO DA CARAMBOLA

ASNELLE DE ABAIXO

REDONDELA

          A día de hoxe pouco se pode ver deste cruceiro de ánimas: unha base cuadrangular coas arestas rebaixadas e o arranque do varal, e xunto a el unha pedra fincada no chan que era o retablo de ánimas, de trazos sinxelos no que se podía ver a San Francisco axudando a un grupo de ánimas a saír do Purgatorio.

      Este cruceiro de ánimas foi esnaquizado por un vehículo na primeira metade do século XX. 

      Cando se fixo o cemiterio, foi remprazado por outro cruceiro tamén destruído nos anos 70. 

MAPA

 

 Fuente: Web Patrimonio Galego

Texto: Oscar Franco 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DA SEÑORA DA BOA MORTE - VERDOEJO - VALENÇA DO MINHO

 CRUCEIRO DA SEÑORA DA BOA MORTE

VERDOEJO

 VALENÇA DO MINHO

 Verdoejo
   Verdoejo e unha fregresia portuguesa do município de Valença, con 3,82 km² e 573 habitantes (censo de 2021). 

      A sua densidade poboación e 150 hab./km².

Património
    Adro Velho - Ou Adro Velho e un lugar na parte norte da aldea, onde existe un cemitério antigo e un cruceiro.

    Capela do Sr. da Boa Morte- A capela do Sr. da Boa Morte localizase nas inmediacións da Igrexa Parroquial de Verdoejo.

    Capela do Sr. dos Passos
    Capela de São Tomé
    Ermita do Sr. do Bonfim
    Igrexa Parroquial de Verdoejo - A igrexa Parroquial de Verdoejo data de 1691 o tempo que a sua torre data de 1879.

    Moinhos
    Pelourinho de Telheira
    Gravuras Rupestres - Existen nesta aldea vários vestíxios rupestres sin clasificar e ainda por datar, en particular no lugar da Barreira e no lugar do Ermegil.
    Ilha do Conguedo
    O Carvalho Centenário

Valença do Minho
     Ciudade fronteiriza entre Portugal e España situada xunto ao Río Miño, Valença do Minho destaca polas murallas e vestixios propios dunha cidade fortificada dos s. XVII-XVIII (ao estilo do arquitecto francés Sébastien Lle Pestre, Señor de Vauban), que forman o centro histórico hoxe en día coñecido como A Fortaleza, desde o que se pode divisar a ponte fronteiriza construída por Eiffel en 1885.

      O seu primeiro nome foi "Contrasta", que significa poboación oposta a outra, debido á súa localización fronte á cidade galega de Tui na outra abeira del Río Miño.

      Hoxe en día é unha pequena cidade (3,500 habitantes) cun comercio florecente, entre os que destacan, por encima de todos, os produtos téxtiles. 

      É dicir, as toallas que todos os que vivimos preto de Portugal fomos a comprar algunha vez... 

MAPA

  

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DA IGREXA DE TOUTÓN - TOUTÓN - MONDARIZ

 CRUCEIRO DA IGREXA DE TOUTÓN

TOUTÓN

MONDARIZ

Toutón
      San Mateo de Toutón é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. 

     Segundo o INE en 2013 tiña 304 habitantes (166 mulleres e 138 homes) 179 menos que en 1999, distribuídos en 5 entidades de poboación.

Patrimonio
      A igrexa de San Mateo de Toutón data de 1711 (na inscrición da fachada figura a data 1713), está situada no barrio de Casco, onde tamén hai unha capela. De planta rectangular e tellado a dúas augas, a fábrica é de cantaría de granito con contrafortes nos muros laterais e corpo posterior diferenciado a xeito de ciborio rústico tipo torre, ameado e con desaugadoiros pétreos. 

     A facha principal ten no lateral esquerdo a torre campanario de planta cadrada e dous corpos (o superior quizais posterior). Na fronte da fachada atópanse dúas pilastras laterais. A porta é alintelada e flanqueada por dúas pilastras caixadas con chapiteis xónicos que aturan un friso con detalles vexetais e por riba un frontón triangular partido, cunha fornela coa imaxe de San Ramón cunha cartela con inscrición. Enriba un ocelo. 

     Na cumieira áchase a imaxe do patrón da parroquia: San Mateo. A sancristía áchase no muro sur.

      É de salientar o cruceiro do adro considerado Ben de Interese Cultural galego, cunha plataforma de tres chanzos cuadrangulares (o máis baixo soterrado polo asfalto). 

     O pedestal ten as arestas rebaixadas e fiugura a data na que foi ergueito: 1711, practicamente á vez que igrexa. 

     Salienta o fuste cilíndrico e o chapitel corintio con volutas nos cantos, fileira dupla de follas e flor central en cadansúa face. 

     A cruz é de sección cadrada coas arestas achafranadas. Nunha das caras a imaxe de Xesús Cristo crucificado coa cartela de INRI, e na outra a Virxe das Angustias co fillo morto no colo.

Festas
      Toutón celebra unha festividade na honra de Santa Marta o 29 de xullo e o 24 de xuño na honra de San Xoán do Xisto.

Lugares de Toutón
      Aboal, Casco, Festín, Lordelo, Portacurbo     

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA