SARTEGO DE SAN PEDRO DE CELA - BUXÁN - LOUREDO - O SAVIÑAO

 SARTEGO DE SAN PEDRO DE CELA

BUXÁN

LOUREDO

O SAVIÑAO

  San Pedro de Cela
    Situada na aldea de Buxán e un enclave histórico , en plena Ribeira Sacra lucense.

Puntos clave do lugar:
    Capela Románica: Conserva unha igrexa románica do século XII en estado de ruína consolidada, onde destaca a súa ábsida semicircular e os muros de cantería.

    Sarcófago Antropomorfo: No adro atópase un singular sarcófago de granito con tapa de estola, vestixio dun asentamento probablemente anterior á actual construción.

    Localización e Sendeirismo: Moi preto de Buxán, é unha parada habitual en rutas polo Miño que conectan con San Estevo de Ribas de Miño.

    Tradición Vinícola: Parte das antigas dependencias do que foi un mosteiro foron usadas como adegas particulares entre os socalcos.

       Un recuncho con moita maxia se che gusta o patrimonio medieval e a paisaxe.

Buxán
     Buxán é un lugar da parroquia de Louredo no concello do Saviñao, na comarca de Terra de Lemos. 

     Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 21 habitantes (8 homes e 13 mulleres). 

Louredo
     Santiago de Louredo é unha parroquia do concello do Saviñao na comarca de Terra de Lemos, na provincia de Lugo. 

      No ano 2007 tiña 110 habitantes, deles 53 eran homes e 57 eran mulleres, o que supón unha diminución de 2 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.

      O fitónimo Louredo procede do latín LAURETUM, de LAURUM máis o sufixo abundancial -etum, referido a un lugar onde hai loureiros.

Patrimonio
      Pazo de Fraguas.

Lugares de Louredo
     Buxán, Eirexe, Gonzán, Louredo, Meán, A Rega, Santantuíño   

VIDEO 

MAPA

   

XOAN ARCO DA VELLA 

PETRÓGLIFO LAXE DA ROTEA DO MENDO - MONTE AGUEIROS - CASTRO DE PENALBA - CAMPO LAMEIRO

 PETRÓGLIFO 

LAXE DA ROTEA DO MENDO

MONTE DE AGUEIROS

CASTRO DE PENALBA

CAMPO LAMEIRO

        Petróglifo Laxe da Rotea do Mendo é un dos conxuntos de arte rupestre máis senlleiros de Campo Lameiro, destacando pola súa calidade e o tamaño das súas figuras. 

Características Principais

O "Gran Cervo": 
       O motivo central é un macho de cervo en actitude de berrea (bramando coa cabeza ergueita), recoñecido pola súa gran cornamenta e un falo moi marcado.

Outros motivos: 
      A rocha presenta diversos cervos de menor tamaño, combinacións de círculos concéntricos e algunhas figuras máis modernas ou erosionadas.

Cronoloxía: 
     Pertence á Idade do Bronce (arredor de 4.000 anos de antigüidade). 

Situación: 
      Localízase na parroquia de San Miguel, no monte Agüeiros, preto do Castro de Penalba.

Acceso: 
       Pódese chegar pola estrada PO-221 en dirección a Moraña. Tras uns 2 km desde o centro de Campo Lameiro, chégase ao alto do monte.

Equipamento: 
      A estación está valada e conta cunha pasarela elevada para facilitar a observación sen danar os gravados. 

       Este petróglifo forma parte da inmensa riqueza arqueolóxica do concello, que alberga o Parque Arqueolóxico da Arte Rupestre. 

Comarca de Pontevedra
      A comarca de Pontevedra é unha comarca galega situada na provincia de Pontevedra e a súa capital é Pontevedra. 

      Pertencen a esta comarca os concellos de Barro, Campo Lameiro, Cerdedo-Cotobade, A Lama, Poio, Ponte Caldelas, Pontevedra e Vilaboa. No 2020 tiña 125.280 habitantes. 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

SARTEGOS DA BARCIA - BARCIA - LALÍN

SARTEGOS DA BARCIA

BARCIA

LALÍN 

 Barcia
     Santo Estevo de Barcia é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. 

      Segundo o IGE en 2011 tiña 261 habitantes (141 mulleres e 120 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 323 habitantes.

      Nesta parroquia naceu o bispo de Lugo e arcebispo de Compostela Cayetano Gil Taboada.

Xeografía
     Na parroquia localízase a carballeira de Barcia, de 5 hectáreas de extensión e con carballos centenarios.

Patrimonio
      O castro de Barcia está conformado por un recinto de planta oval e defensas no exterior. A coroa mide no eixo N-S uns 75 m no interior e 100 m ao exterior. Se se teñen en conta tamén as defensas exteriores, a lonxitude é de 110 m. O eixo O-L mide 55 m no interior e 85 m no exterior.  

     A coroa está enteiramente rodeada por un parapeto, agás nunha zona do sector oeste e nun punto no leste (quizais aquí se atope afectado polo acondicionamento do terreo para unha vivenda). O parapeto acada unha altura máxima duns 3,5 m.

     O pazo dos Xil é unha casa fidalga, fundada no século XVII por Antonio Gil, que chegou a ser das máis ricas na comarca.

     A igrexa de Santo Estevo de Barcia é de construción recente, a súa torre e fachada datan de 1878. Ao seu carón érguese un cruceiro cun altar para a procesión do Corpus, con imaxes do Crucificado e a Dolorosa sobre o seu capitel.

Lugares de Barcia
     Afonsín, Amboade, Barcia, Eirexe, Midón, O Outeiro, Ribela, Xar 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

 

PEDRA DOS SACRIFICIOS OU PENEDO DA UCHA - SAN COSMEDE DE CUSANCA - O IRIXO

 PEDRA DOS SACRIFICIOS OU DA UCHA

SAN COSMEDE DE CUSANCA

O IRIXO

Pedra dos Sacrificios ou Penedo da Ucha
   A Pedra dos Sacrificios (tamén coñecida como Penedo da Ucha ) é un elemento do patrimonio cultural situado na parroquia de San Cosmede de Cusanca, non concello do Irixo (Ourense). 

     Aquí tes detálles principais sobre este enclave:

    Tipoloxía: Trátase dun penedo natural vinculado a rituais e lendas locais, catalogado como parte do patrimonio galego.

    Características: A formación rochosa presenta elementos como cazoletas e regueiros, que noutros contextos similares foron asociados historicamente a ritos ancestrais ou sacrificios, de aí a súa denominación popular.

    Referencia Cultural: Ou investigador local Xulio Dobarro documentou este e outros fitos non seu libro sobre ou patrimonio do Irixo, destacando ou seu valor dentro do mapa arqueolóxico e cultural dá comarca. 

     Podes atopar vídeos e imaxes detalladas deste sitio en plataformas como Facebook e Instagram, onde se amosa ou penedo non seu contorno natural.  

 

VIDEO

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

PEDRAFITA DE LAMAS DE LAGORZOS - LAGORZOS - SAN COSMEDE DE CUSANCA - O IRIXO

 PEDRAFITA DE LAMAS DE LAGORZOS

LAGORZOS

SAN COSMEDE DE CUSANCA

O IRIXO

Pedrafita de Lamas de Lagorzos
      Situada á dereita da estrada local que vai dende O Irixo a Dozón, xusto no límite entre os dous concellos e as provincias de Ourense e Pontevedra. 

      De 1,50 metros de altura, ten gravadas unha D na cara norte e unha I na cara sur, nidia referencia aos concellos de Dozón e O Irixo. 

      Na cara oeste pódese ver unha gravura de feitura indeterminada e na cara que dá ao leste unha cruz tipo pometeada. 

      Aprécianse, ao menos, dúas pequenas coviñas.

Comarca do Carballiño
      A comarca do Carballiño é unha comarca galega situada na provincia de Ourense. 

        Toma o nome da súa vila principal. 

      Pertencen a ela os concellos de San Amaro, Beariz, Boborás, O Carballiño, San Cristovo de Cea, O Irixo, Maside, Piñor e Punxín.  

VIDEO 

 

MAPA

 

 Fuente: Web Patrimonio Galego

Texto: Xavier Moure 

XOAN ARCO DA VELLA