miércoles, 2 de septiembre de 2026

CAPELA DA NOSA SEÑORA DE SOUTULLO - URDILDE - ROIS

 CAPELA DA SEÑORA DE SOUTULLO

URDILDE

ROIS

Capela da Nosa Señora do Soutullo
     A Capela da Nosa Señora do Soutullo é un santuario histórico situado na parroquia de Urdilde, pertencente ao concello de Rois (A Coruña, Galicia). 

     Este enclave destaca polo seu alto valor cultural, patrimonial e polas celebracións populares que xiran ao seu redor.

Localización: 
      Atópase rodeada dunha densa carballeira, un pouco apartada dos núcleos de poboación, entre as aldeas de Quintáns, Vilariño, Verduga e Figueroa.

A Lenda das Formigas: 
     A tradición oral local conta que nos arredores da capela existía antigamente unha aldea. 

       Os seus habitantes vironse obrigados a abandonar o lugar e fuxir debido a unha devastadora e incontrolable praga de formigas que destruíu os seus cultivos e terreos.

Romaría do Soutullo: 
     Cada ano (habitualmente o último domingo de maio) celébrase a tradicional Festa do Soutullo. 

     É unha famosa romaría que congrega aos veciños para asistir aos actos litúrxicos (misa e novena) e gozar dunha gran comida popular con pulpería, música de gaiteiros e actuacións musicais. 

VIDEO

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO DE CAPELA DE VILARIÑO - VILARIÑO - URDILDE - ROIS

 CRUCEIRO DE CAPELA DE VILARIÑO

VILARIÑO

URDILDE

ROIS

Cruceiro de Vilariño
O Cruceiro de Vilariño (tamén coñecido popularmente como Cruceiro da Capela ou da Capeliña) é unha das xoias patrimoniais máis singulares do concello de Rois, situado no lugar de Vilariño, dentro da parroquia de Santa María de Urdilde, Galicia.

         Este monumento destaca significativamente dentro da rica arquitectura relixiosa da comarca do Sar pola súa complexidade escultórica.

Tipoloxía especial: 
      Pertence ao grupo dos denominados cruceiros de capeliña.

      En lugar dun capitel convencional, posúe unha pequena capela ou fornela de pedra que resguarda imaxes sagradas.

Iconografía do fuste: 
     Na metade do varal octogonal, esculpida en alto relevo, atópase unha figura masculina que sostén un báculo ou bordón. 

      Os catálogos históricos suxiren que representa a San Bernardo ou San Bieito.

Detalles da Capeliña: 
         O habitáculo de pedra está teitado a catro augas e alberga no seu interior unha delicada imaxe da Virxe co Neno Xesús.

 

Soporte: 
     Elévase maxestoso sobre unha plataforma cuadrangular de catro chanzos ou gradas de pedra.
 

 MAPA

 

XOAN ARCODA VELLA 

 

 

CRUCEIRO DO DESENCLAVO - VILARIÑO - URDILDE - ROIS

 CRUCEIRO DO SESENCLAVO

VILARIÑO

URDILDE

ROIS 

 Cruceiro do Desenclavo
     O Cruceiro do Desenclavo (tamén coñecido como Cruceiro do Desencravo ou Cruceiro de Vilariño) é unha xoia excepcional do patrimonio histórico-artístico galego. 

     Está situado carón dunha fonte nunha encrucillada á entrada da aldea de Vilariño, pertencente á parroquia de Urdilde, no concello coruñés de Rois.

Ano de construción: 
      Foi tallado en 1888, data gravada e identificable nas inscricións da súa base.

Autoría: 
      Os investigadores atribúen esta obra ao mestre escultor Andrés Castaño, popularmente coñecido como o Santeiro Vello de Chave.

Rara avis: 
      É unha peza moi singular, xa que pertence a unha tipoloxía escasa dentro dos cruceiros galegos, aqueles que representan o desenclavo ou descendemento de Xesús en lugar da crucifixión tradicional.

Características Arquitectónicas e Iconografía:
A Cruz (O Desenclavo): 
      De sección circular, escenifica de forma moi dramática o momento posterior á morte de Cristo. Mostra a tres figuras (Xosé de Arimatea e Nicodemo desclavando e baixando o corpo do Señor) para entregarllo á súa Nai, que agarda axeonllada aos pés. No reverso da cruz figura a Virxe María.

O Capitel: 
      De forma cuadrangular con ábaco de lados curvos e esquinas achaflanadas. 

      Está profusamente decorado con relevos de volutas, motivos vexetais, caras de anxos e querubíns, e iconografía que imita a conchas de vieira.

O Fuste (Varal): 
       Ten tramos de sección cadrada ao inicio e ao final, mentres que o corpo central é octogonal. Leva acopladas a media altura as imaxes talladas de Santo Antón de Padua e San Francisco.

A Base e Plataforma: 
      O conxunto elévase sobre unha plataforma cuadrangular disposta en tres chanzos ou gradas que sosteñen un pedestal ou basa cúbica con molduras.

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 


CRUCEIRO DA COSTA - A ERMIDA - MARCÓN

 CRUCEIRO DA COSTA

A ERMIDA

MARCÓN

Cruceiro da Costa
      O Cruceiro da Costa é un monumento relixioso tradicional de arte popular catalogado en Patrimonio Galego, situado no lugar da Ermida, pertencente á parroquia de San Miguel de Marcón, no concello de Pontevedra.

     Debe o seu nome popular á gran costa sobre a que se sitúa o camiño ao saír do lugar da Ermida en dirección cara a Ponte Caldelas.

Localización: 
     Atópase nunha pequena veiga.

Estrutura: 
      Érguese sobre unha plataforma graduada con tres chanzos de planta cadrada.

Baseamento: 
     De perfil rectangular. Conta con inscricións (epígrafes) tanto na súa parte frontal como no lateral esquerdo, aínda que actualmente son ilexibles debido ao seu avanzado estado de erosión polo paso do tempo.

Varal e fuste: 
     Comeza cunha basa cunha gran moldura de toro rematada en caveto. 

       Un elemento singular é que no anverso desta basa loce gravada unha caveira sobre dúas tibias, unha representación clásica asociada á morte e á redención.

Cronoloxía: 
      Descoñecida. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

martes, 1 de septiembre de 2026

MUIÑOS EN AS PARDELAS - REGO DO PORTIÑO - AS PARDELAS - SAN ADRIÁN DE COBRES - VILABOA

 MUIÑO EN AS PARDELAS

REGO DO PORTIÑO

AS PARDELAS

SAN ADRIÁN DE COBRES

VILABOA

Muiños de As Pardelas
      Os Muíños do Rego do Portiño forman parte dun dos treitos máis fermosos e naturais do sendeiro homologado PR-G 102 (Sendeiro dos Muíños de Riomaior), situado entre as parroquias de Santa Cristina e San Adrián de Cobres, no concello de Vilaboa (Pontevedra).

Este espazo destaca polos seguintes atractivos:
Fusión de dous ríos: 
     A ruta segue o curso principal do río Maior (ou Riomaior) e adéntrase de xeito espectacular no seu afluente, o Rego do Portiño. 

       A zona de As Pardelas coincide coas áreas máis altas e boscosas desta rede fluvial.

Patrimonio etnográfico: 
      Ao longo da ribeira contabilízanse un total de 34 muíños tradicionais. 

     A gran maioría están perfectamente restaurados, integrados de forma orgánica na paisaxe de pedra e musgo.

Contorno natural de ribeira: 
     O sendeiro discorre baixo unha densa bóveda forestal repleta de especies autóctonas galegas como ameneiros, salgueiros, freixos e grandes extensións de fentos reais.

Pasarelas e infraestrutura: 
      Aínda que o terreo fluvial é crebado e escarpado, todo o curso do regato está acondicionado con pontes, escaleiras e pasarelas de madeira que facilitan o acceso directo ás fervenzas e ás construcións.

Punto de inicio: 
     Contorno da Casa da Cultura de Riomaior (Vilaboa), situada baixo os piares da autoestrada AP-9, onde hai un amplo espazo habilitado para aparcar.

Distancia: 
     Aproximadamente 5 quilómetros (ida e volta) na súa versión curta e lineal pegada aos muíños. 

      Existe unha variante circular máis longa de uns 11 km que sobe ata a Mámoa de Chan da Armada.

Dificultade: 
     Fácil. 

     É un percorrido moi axeitado para facer en familia grazas ao excelente estado das pasarelas, aínda que se recomenda calzado con bo agarre debido á humidade constante das rochas.  

MAPA 

 

XOAN ARCO DA VELLA