jueves, 8 de enero de 2026

IGREXA DE SAN PAIO DE MURADELLE - MURADELLE - CHANTADA

 IGREXA DE SAN PAIO DE MURADELLE

MURADELLE

CHANTADA

       A igrexa sufriu constantes reformas que alteraron a súa fábrica románica de finais do século XII. 

       Dela conserva dúas portadas e a pía bautismal.

       Na fachada occidental ábrese a porta principal enmarcada por unha arquivolta lixeiramente peraltada. 

        Esta apóiase sobre columnas ornadas con follas e con dous grifóns moi similares aos situados en Fornas e Brigos. 

        Na parte central localízase un tímpano semicircular decorado con tres figuras sobre un fondo de estrelas.  

      Todos os personaxes portan túnica e auréola do mesmo modo que na igrexa de Requeixo.

Muradelle
     San Paio de Muradelle é unha parroquia do concello de Chantada na provincia de Lugo. 

      Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2016 tiña 175 habitantes (81 homes e 94 mulleres), 40 menos ca en 2007 (101 homes e 114 mulleres).

Patrimonio
    Igrexa de San Paio de Muradelle, do século XII.
    Capela de San Antonio, do século XVII.
    Cruceiro de Muradelle.
    Casa grande da Quintá.

Lugares de Muradelle
     Barrio, Boán, Limiñón, Muradelle, Paderne, A Quintá, San Paio, Uriz 

Comarca de Chantada
        A comarca de Chantada, coñecida historicamente como Terra de Asma, é unha comarca galega situada na provincia de Lugo cuxa capital é Chantada. 

      Pertencen a ela os concellos de Carballedo, Chantada e Taboada. 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

miércoles, 7 de enero de 2026

PETO DE SAN ANTÓN - CAPELA DE SAN ANTÓN - A QUINTÁ - MURADELLE - CHANTADA

 PETO DE SAN ANTÓN

CAPELA DE SAN ANTÓN

A QUINTÁ

MURADELLE

CHANTADA

A Quintá
     A Quintá é un lugar da parroquia de Muradelle no concello lucense de Chantada, na comarca de Chantada.

      Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 3 habitantes (1 home e 2 mulleres).

Muradelle
     San Paio de Muradelle é unha parroquia do concello de Chantada na provincia de Lugo. 

      Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2016 tiña 175 habitantes (81 homes e 94 mulleres), 40 menos ca en 2007 (101 homes e 114 mulleres).

Patrimonio
    Igrexa de San Paio de Muradelle, do século XII.
    Capela de San Antonio, do século XVII.
    Cruceiro de Muradelle.
    Casa grande da Quintá.


Lugares de Muradelle
     Barrio, Boán, Limiñón, Muradelle, Paderne, A Quintá, San Paio, Uriz 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

PETO DA CARBALLEIRA - A CARBALLEIRA - O MATO - CHANTADA

PETO DA CARBALLEIRA

A CARBALLEIRA

O MATO

CHANTADA

  Peto de ánimas
   Chámanse petos de ánimas a unha das manifestacións materiais do culto aos mortos e son, xeneralmente, sinxelos monumentos de piedade popular asociados á idea do purgatorio.

    En Galicia é frecuente atopalos en camiños, encrucilladas, atrios de igrexas, etc.

     Os historiadores e etnógrafos sitúan a súa aparición a partir da Contrarreforma, datándose os máis antigos no século XVII, aínda que non sería ata o século XVIII cando se constrúan con máis profusión.

     A súa finalidade é a de ofrecer esmolas de todo tipo ás ánimas do Purgatorio, sendo o seu castigo temporal e podendo así alcanzar o Ceo.

    En compensación, unha vez liberadas intercederán por quenes realizaron as ofrendas.

     As esmolas non eran de carácter estrictamente monetarias, tamén podía tratarse de produtos agrícolas.

     Os petos de ánimas adoitan estar construídos en pedra cunha cruz no alto, polo xeral con imaxes das ánimas no lume do purgatorio e unha figura que as vela (santo, rei ou bispo).

     Na parte frontal aparece un peto para depositar a esmola e protexido cunha reixa ou un cristal.

Algúns levan lendas do tipo:
     Un alma tes e non máis, si a pérdes que farás...   

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

martes, 6 de enero de 2026

CRUCEIRO DO CRISTO DO VENTO - PIGARZOS - XESTA - A LAMA

 CRUCEIRO DOS CRISTO DO VENTO

PIGARZOS

XESTA

A LAMA

Pigarzos
       Pigarzos é un lugar da parroquia de Xesta, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra. 

        Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 91 habitantes (41 homes e 50 mulleres.

Xesta
       San Bartolomeu de Xesta é unha parroquia que se localiza no concello da Lama. 

       Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 349 habitantes (188 mulleres e 161 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 2004 cando tiña 300 habitantes. 

Lugares de Xesta
       O Aredo, As Barreiras, Campelo, A Grifa, Liñares, O Outeiro, Pigarzos, Portomartiño, Xesta 

Comarca de Pontevedra
       A comarca de Pontevedra é unha comarca galega situada na provincia de Pontevedra e a súa capital é Pontevedra. 

       Pertencen a esta comarca os concellos de Barro, Campo Lameiro, Cerdedo-Cotobade, A Lama, Poio, Ponte Caldelas, Pontevedra e Vilaboa. No 2020 tiña 125.280 habitantes.  

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA 

CRUCEIRO-PETO DE SAN LOURENZO - SAN LOURENZO - ESCUADRA - A LAMA

 CRUCEIRO-PETO DE SAN LOURENZO

SAN LOURENZO

ESCUADRA

A LAMA

 San Lourenzo
        San Lourenzo é un lugar da parroquia de Escuadra, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra. 

       Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 30 habitantes (17 homes e 13 mulleres).

Toponimia
        O topónimo San Lourenzo é un haxiotopónimo referido ao mártir Lourenzo, e débese á presenza no lugar da igrexa de San Lourenzo de Escuadra.

Escuadra
       San Lourenzo de Escuadra é unha parroquia que se localiza no concello da Lama. 

       Segundo o IGE en 2009 tiña 178 habitantes (100 mulleres e 78 homes), un menos ca en 1999. 

       Ten once entidades de poboación. 

Lugares de Escuadra
      Albáns, Barbeira, Os Cabanelas, Carrizáns, As Chozas, O Peso, Portela das Eiras, Rozadas, San Lourenzo, Sualomba, O Verdugo 

MAPA

 

XOAN ARCO DA VELLA

 

RESTOS DAS ÁNIMAS DA CARAMBOLA - CAMIÑO DA CARAMBOLA - ASNELLE DE ABAIXO - REBOREDA - REDONDELA

 RESTOS DAS ÁNIMAS DA CARAMBOLA

CAMIÑO DA CARAMBOLA

ASNELLE DE ABAIXO

REDONDELA

          A día de hoxe pouco se pode ver deste cruceiro de ánimas: unha base cuadrangular coas arestas rebaixadas e o arranque do varal, e xunto a el unha pedra fincada no chan que era o retablo de ánimas, de trazos sinxelos no que se podía ver a San Francisco axudando a un grupo de ánimas a saír do Purgatorio.

      Este cruceiro de ánimas foi esnaquizado por un vehículo na primeira metade do século XX. 

      Cando se fixo o cemiterio, foi remprazado por outro cruceiro tamén destruído nos anos 70. 

MAPA

 

 Fuente: Web Patrimonio Galego

Texto: Oscar Franco 

XOAN ARCO DA VELLA